( 3330 ) 330 - امام ( ع ) فرمود : ( چهارده كلمه )
مَنْ نَظَرَ فِي عَيْبِ نَفْسِهِ اشْتَغَلَ عَنْ عَيْبِ غَيْرِهِ - وَمَنْ رَضِيَ بِرِزْقِ اللَّهِ لَمْ يَحْزَنْ عَلَى مَا فَاتَهُ - وَمَنْ سَلَّ سَيْفَ الْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ - وَمَنْ كَابَدَ الْأُمُورَ عَطِبَ - وَمَنِ اقْتَحَمَ اللُّجَجَ غَرِقَ - وَمَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ السُّوءِ اتُّهِمَ - وَمَنْ كَثُرَ كَلَامُهُ كَثُرَ خَطَؤُهُ - وَمَنْ كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَيَاؤُهُ - وَمَنْ قَلَّ حَيَاؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ - وَمَنْ قَلَّ وَرَعُهُ مَاتَ قَلْبُهُ - وَمَنْ مَاتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارَ - وَمَنْ نَظَرَ فِي عُيُوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا - ثُمَّ رَضِيَهَا لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ الْأَحْمَقُ بِعَيْنِهِ - وَالْقَنَاعَةُ مَالٌ لَا يَنْفَدُ - وَمَنْ أَكْثَرَ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ - رَضِيَ مِنَ الدُّنْيَا بِالْيَسِيرِ - وَمَنْ عَلِمَ أَنَّ كَلَامَهُ مِنْ عَمَلِهِ - قَلَّ كَلَامُهُ إِلَّا فِيمَا يَعْنِيهِ ( 83290 - 83179 )
[ ترجمه ]
« هر كس به عيب خود بنگرد از عيب ديگران بازماند . وهر كه به روزى خدا داده قانع باشد ، به آنچه از دست داده غمگين نمىشود . وهر كس شمشير ستم بر آورد با همان شمشير كشته شود . وهر كس در كارها خود را رنج دهد ، هلاك شود . وهر كس خود را در گردابهاى زندگى اندازد ، غرق شود . وهر كه به جاهاى بد رود ، متهم شود . وهر كس پر حرفى كند ، اشتباهش زياد شود . وهر كس زياد مرتكب اشتباه گردد ، كم شرم شود . وهر كس كم شرم باشد ، پرهيزگارىاش اندك است وهر كس پرهيزگارىاش اندك باشد ، دلش مىميرد ، وآن كه دلش بميرد ، داخل آتش دوزخ گردد . وهر كس به بديهاى مردم بنگرد وآنها را نپسندد وباز آنها را براي خود بخواهد ، اين همان أحمق ونادان است . وهر كس زياد به ياد مرگ باشد ، به اندك دنيا دلخوش گردد . وهر كس بداند كه گفتارش برخاسته از كردار اوست ، كمتر سخن گويد مگر در بارهء آنچه لازم مىبيند . »
[ شرح ]
( 83187 - 83179 ) 1 - هر كس به عيب خود بنگرد از عيب ديگران بازماند ، از آن رو كه عيب ديگران را به خاطر افتخار خود كه أو چنين عيبى را ندارد ، بازگو مىكند . پس اگر چنان عيبى را در خود ببيند ، توجّه به كاستى خود ، أو را از پرداختن به كاستى