خجالت سائل به خاطر سؤال وشرمى كه پيدا مىكند ، بر چهرهاش نقش مىبندد .
وهدف امام ( ع ) از اين سخن پرسش بجا از صاحبان مروّت وخانوادههاى أصيل است . بعضي وجهك ماء جامد روايت كردهاند در اين صورت استعاره براي آبرو به خاطر ريختنش خواهد بود كه گويا مانند آب جامد كم كم آب مىشود ومىچكد .
( 3328 ) 328 - امام ( ع ) فرمود :
الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ - وَالتَّقْصِيرُ عَنِ الِاسْتِحْقَاقِ عِيٌّ أَوْ حَسَدٌ ( 83166 - 83155 )
[ لغت ]
( الملق ) : چرب زبانى وزيادة روى در ستايش .
[ ترجمه ]
« ستايش بيش از اندازه چاپلوسى ، وكمتر از حدّ شايستگى حسد است » .
[ شرح ]
( 83166 - 83155 ) امام ( ع ) از دو طرف افراط وتفريط در ستايش ديگران به خاطر پيامد ناپسند آنها بر حذر داشته است ، پيامد افراط ، چاپلوسى ، وتفريط در ستايش درماندگى ويا حسد نسبت به فضيلت كسى است كه مورد ستايش است .
( 3329 ) 329 - امام ( ع ) فرمود :
أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَهَانَ بِهِ صَاحِبُهُ ( 83175 - 83170 )
[ ترجمه ]
« بدترين گناهان گناهى است كه صاحبش آن را ساده پندارد » .
[ شرح ]
( 83175 - 83170 ) توضيح آن كه ساده انگاشتن گناه باعث غرق شدن در آن وارتكاب زياد گناه ودور نساختن آن از خود ، مىگردد . به طورى كه ملكه مىشود . بر خلاف گناهانى كه مهم وسخت تلقّى شود .