( 3284 ) 284 - از امام ( ع ) پرسيدند : چگونه خداوند با كثرت مردم از آنها حساب وپرسش مىكند ؟ فرمود :
كَمَا يَرْزُقُهُمْ عَلَى كَثْرَتِهِمْ - فَقِيلَ كَيْفَ يُحَاسِبُهُمْ وَلَا يَرَوْنَهُ فَقَالَ ع كَمَا يَرْزُقُهُمْ وَلَا يَرَوْنَهُ ( 82167 - 82158 )
[ ترجمه ]
« همان طورى كه با همهء كثرتشان به آنان روزى مىدهد » آن گاه پرسيدند : با اين كه نمىبيند چگونه از حساب آنها مىپرسد ؟ فرمود : « همان طورى كه به آنها روزى مىدهد وأو را نمىبينند . »
[ شرح ]
( 82174 - 82147 ) چگونگى محاسبهء خلايق را با كثرت جمعيّت ، تشبيه به كيفيت روزى رسانى به آنها با كثرت جمعيّت ، فرموده است ، واين مطلب را به دليل روشنى وآگاهى سائل از آن ، در تشبيه ، أصل [ مشبه به ] قرار داده است . وهمين طور ، كيفيت محاسبهء آنها را با نديدن خداوند توسط آنان به كيفيّت روزى رسانى بدانها بدون رؤيت ، تشبيه كرده است ، ووجه شبه در هر دو مورد ، ممكن بودن مطلب است با توجّه به فراگيرى قدرت أو وبىنيازى در موردى به چيز ديگر .
( 3285 ) 285 - امام ( ع ) فرمود :
رَسُولُكَ تَرْجُمَانُ عَقْلِكَ - وَكِتَابُكَ أَبْلَغُ مَا يَنْطِقُ عَنْكَ ( 82186 - 82178 )
[ ترجمه ]
« پيام رسان تو بيانگر عقل تو است ، ونامهات رساترين چيزى است كه از جانب تو سخن مىگويد » .
[ شرح ]
( 82186 - 82178 ) لفظ « الترجمان للعقل » را براي « رسول » استعاره آورده است براي اين كه رسول از جانب [ پيام دهنده ] خبر مىرساند وامّا اين كه نامه رساترين چيزى است كه از طرف صاحبش سخن مىگويد ، از آن جهت است كه مقصود صاحب خود را ضبط مىكند بر خلاف زبان پيام رسان ، كه بسا از روى اشتباه يا به