[ شرح ]
( 82042 - 82031 ) امام ( ع ) از همنشينى أحمق به وسيلهء قياس مضمرى بر حذر داشته است كه صغراى آن جملهء « فانّه . . . » است . توضيح آن كه شخص أحمق به دليل حماقتش معتقد است كه از نظر نفساني كامل وتمام كارهايش شايسته است وبايد از أو پيروى كرد وكارهاى خود را جلوه مىدهد واز همنشينش مىخواهد تا مثل أو باشد ، وأو را بر اين كار دعوت مىكند .
كبراى مقدّر آن نيز چنين است : پس هر كس چنين باشد ، همنشينى با أو جايز نيست .
( 3278 ) 278 - از امام ( ع ) در بارهء مسافت بين خاور وباختر پرسيدند ، فرمود :
مَسِيرَةُ يَوْمٍ لِلشَّمْسِ ( 82057 - 82055 )
[ ترجمه ]
« به اندازه گردش يك روز خورشيد است » .
[ شرح ]
( 82057 - 82043 ) اين پاسخ ، پاسخ روشن وقانع كنندهاى است ، وهدف فن خطابه نيز همان قانع ساختن است ، امّا اثبات مسافت ما بين شرق وغرب با توجه به تعيين مساحت زمين ويا منظومهء شمسي ، كارى است مربوط به علم هيأت ، وشايد امام ( ع ) از چنان پاسخى خوددارى كرده است به خاطر اين كه بعضي از عوام مردم آن را بعيد مىشمردند وما عقيدة نداريم كه امام ( ع ) نمىدانسته است .
( 3279 ) 279 - امام ( ع ) فرمود :
أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ صَدِيقُكَ - وَصَدِيقُ صَدِيقِكَ وَعَدُوُّ عَدُوِّكَ - وَأَعْدَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ عَدُوُّكَ - وَعَدُوُّ صَدِيقِكَ وَصَدِيقُ عَدُوِّكَ ( 82082 - 82061 )
[ ترجمه ]
« دوستانت سه دستهاند ، ودشمنانت نيز سه گروهند . اما دوستانت دوست خودت ودوست دوستت ، ودشمن دشمن تو مىباشند ، وامّا دشمنانت : دشمن تو