كرده وبه امام حسن بن علي ( ع ) نسبت داده است .
شخص مورد نظر را بعضي گفتهاند ، أبو ذر غفارى است ، وبعضي گفتهاند ، عثمان بن مظعون است وأو را با دوازده فضيلت تعريف وتوصيف نموده است :
1 - يكى آن كه وى دنيا را ناچيز مىشمارد وبا نظر حقارت به آن مىنگرد ، بديهي است كه اين خود باعث عظمت أو در نظر مردان خدا مىگردد .
( 81799 - 81784 ) 2 - وى از تحت نفوذ شكمش بيرون است ، وآن كناية از بيرون بودن اوست از اسارت شهوت وخلاصىاش از بند صفت ناپسند بدكارگى وگرايش وى به سوى فضيلت عفّت . خوددارى از آنچه بدان دسترسى ندارد باعث آلوده نشدن وى به صفات ناپسند حرص ، حسد وأمثال آنها شده ، ونيز زيادة روى نكردن أو در مورد آنچه به دست مىآورد ، باعث مبرّا بودن أو از صفت ناپسند آزمندى وپرخورى وأمثال اينهاست .
( 81812 - 81800 ) 3 - فضيلت ميانه روى در سخن گفتن وخاموشى به اين معنى كه أو در جاى خود ، سخن حكيمانه مىگويد ، وامّا چيره شدن سكوت بر أو ، دليل توان عقلي اوست ، چنان كه قبلا از امام ( ع ) نقل كرديم ، وقتي كه عقل كامل شد ، سخن كم مىشود .
( 81816 - 81813 ) 4 - أو ناتوان بود ، وديگران هم أو را ناتوان مىديدند ، يعنى تهيدست بود ، وديگران أو را به چشم ذلّت وفقر مىنگريستند ، واينها از لوازم فضيلت تواضع است .
( 81825 - 81817 ) 5 - فضيلت شجاعت به هنگام تلاش در جنگ وخشم براي خدا ، وبا عبارت : فإذا جاء الجدّ . . . واد كناية از همين فضيلت است .
كلمهء ليث ( شير ) را از نظر سطوت وحملهاش ، وكلمهء : صلّ ( مار سمّى ) را از جهت ايجاد ترس ، وكشتن دشمن ، استعاره آورده است ، به مار بيابانى در
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 661
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٦٦١