از پذيرش سيطرهء عقل ، به يكى از دو جهت افراط يا تفريط - در انسان پيدا مىشود ، تندخويى انحراف قوّهء غضب از نگهدارى عقل - مطابق قانون عدل الهى - به سمت افراط ، وبخشي از ديوانگى خواهد بود ، وتندخويى با بازگشت در حال خشم به فرمان خرد از بين مىرود .
( 3242 ) 242 - امام ( ع ) فرمود :
صِحَّةُ الْجَسَدِ مِنْ قِلَّةِ الْحَسَدِ ( 80023 - 80019 )
[ ترجمه ]
« تندرستى از كمي رشك وحسد است » .
[ شرح ]
( 80023 - 80019 ) يعنى همان طورى كه حسد در چيزهاى ديگر كارگر مىافتد ، در تندرستى نيز مؤثر است وبر آن اثر مىگذارد . واين نوع حسد ، حسدى است كه به كمال رسيده است . بنا بر اين تندرستى دليل بر كمي حسد است ، چون به صحت بدن ارتباط نيافته است .
( 3243 ) 243 - امام ( ع ) به كميل بن زياد نخعى فرمود :
يَا ؟ كُمَيْلُ ؟ مُرْ أَهْلَكَ أَنْ يَرُوحُوا فِي كَسْبِ الْمَكَارِمِ - وَيُدْلِجُوا فِي حَاجَةِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ - فَوَالَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ - مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً - إِلَّا وَخَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذَلِكَ السُّرُورِ لُطْفاً - فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَةٌ جَرَى إِلَيْهَا كَالْمَاءِ فِي انْحِدَارِهِ - حَتَّى يَطْرُدَهَا عَنْهُ كَمَا تُطْرَدُ غَرِيبَةُ الْإِبِلِ ( 80081 - 80031 )
[ لغات ]
( ادلاج ) : حركت در شب ( نائبة ) : مصيبت
[ ترجمه ]
« كميل ! به خانوادهء خود دستور بده تا در أوقات روز در پى كسب اخلاق پسنديده وشب در پى حاجت خفتگان باشند ، سوگند به آن كه شنوايى أو همهء آوازها را فراگير است ، هيچ كسى نيست كه دلى را شاد سازد مگر اين كه خداوند به