( 3209 ) 209 - امام ( ع ) فرمود :
بِكَثْرَةِ الصَّمْتِ تَكُونُ الْهَيْبَةُ - وَبِالنَّصَفَةِ يَكْثُرُ الْمُوَاصِلُونَ - وَبِالْإِفْضَالِ تَعْظُمُ الْأَقْدَارُ - وَبِالتَّوَاضُعِ تَتِمُّ النِّعْمَةُ - وَبِاحْتِمَالِ الْمُؤَنِ يَجِبُ السُّؤْدُدُ - وَبِالسِّيرَةِ الْعَادِلَةِ يُقْهَرُ الْمُنَاوِئُ - وَبِالْحِلْمِ عَنِ السَّفِيهِ تَكْثُرُ الْأَنْصَارُ عَلَيْهِ ( 79258 - 79226 )
[ ترجمه ]
« به سكوت زياد هيبت وشكوه پديد آيد ، ودر اثر انصاف دوستان زياد شوند ، وبا نيكى كردن ، منزلتها بزرگ شود . وبا فروتنى ، نعمت كامل گردد ، وبا تحمّل رنجها بزرگى حتمي مىشود ، وبا حسن رفتار دشمن شكست مىخورد ، وبا بردبارى در برابر نادان ، ياوران بيشترى در مقابل أو به هم مىرسند » .
[ شرح ]
( 79229 - 79226 ) امام ( ع ) به هفت فضيلت اشاره كرده است وبه دليل اين كه هر يك از آنها مستلزم خير ونيكى است مردم را به كسب آن فضايل ترغيب فرموده است :
1 - سكوت زياد . ولازمهء آن با شكوه وهيبت شدن شخص خاموش است در انظار مردم ، زيرا خاموشى ، در بيشتر أوقات از پىآمدهاى خرد است ، وشكوه خردمندان امرى است روشن . پس اگر كسى دانست كه زياد خاموش ماندن شخص كم سخن در اثر عقل اوست ، شكوه وجلالش بيشتر مىشود ، واگر ندانست ، اين احتمال را مىدهد كه شايد از كمال عقل أو باشد . وگاهى هم ممكن است خاموشى در اثر كاستى در غريزه وگرفتگى زبان در سخن باشد ، با اين همه - به دليل نياميختن در گفتار - مورد احترام است .
( 79233 - 79230 ) 2 - انصاف ، كه همان فضيلت عدالت است . امام ( ع ) به دليل اين كه اين فضيلت موجب افزايش دوستان مىشود ، بدان ترغيب كرده است ، چون كم انصافى باعث جدايى وبىالفتى است همان طورى كه أبو الطيّب گفته است :
همواره كم انصافى بين مردم - هر چند كه فأميل وخويشاوند باشند - تفرقهانداز است .