( 3190 ) 190 - امام ( ع ) فرمود :
كُلُّ وِعَاءٍ يَضِيقُ بِمَا جُعِلَ فِيهِ - إِلَّا وِعَاءَ الْعِلْمِ فَإِنَّهُ يَتَّسِعُ ( 78930 - 78920 )
[ ترجمه ]
« هر ظرفى بدانچه در درون آن قرار مىدهند پر مىشود ، جز ظرف دانش كه از آن وسعت مىيابد » .
[ شرح ]
( 78931 - 78920 ) ظرفهاى محسوس چون گنجايش معينى دارند ، پس طبيعي است كه با قرار دادن چيزى در درون آنها پر شوند ، اما ظرف علم ، از سنخ معقول يعنى همان نفوس است ونيروى دريافت علوم در نفوس نامتناهى است ، وهر مرتبهاى از ادراك مقدمه براي مرتبهء بعد مىشود تا بىنهايت . پس قهري است كه به وسيلهء علم گنجايشش بيشتر وبا فزونى علم افزونتر شود .
( 3191 ) 191 - امام ( ع ) فرمود :
أَوَّلُ عِوَضِ الْحَلِيمِ مِنْ حِلْمِهِ - أَنَّ النَّاسَ أَنْصَارُهُ عَلَى الْجَاهِلِ ( 78944 - 78935 )
[ ترجمه ]
« نخستين فايدهاى كه شخص بردبار ، از بردبارىاش مىبرد ، آن است كه مردم در برابر نادان أو را يارى مىكنند » .
[ شرح ]
( 78944 - 78935 ) وممكن است مقصود كسى باشد كه حلم خود را از دست بدهد . زيرا عوض در برابر چيزى است كه از دست رفته باشد ، مانند بىفكرى وأمثال آن ، پس مضاف در اين صورت حذف شده است . ودر اين عبارت - به دليل پيامدى كه اين صفت دارد ، يعنى يارى وكمك مردم به شخص بردبار در برابر نادان به هنگام برخورد سفيهانه - ترغيب به فضيلت بردبارى است .