خويشاوندتر است . » ( 78489 - 78479 ) اين سخن از امام ( ع ) پس از بيعت مردم با عثمان نقل شده است ، واين عبارت پاسخنامهء سخنى است كه امام ( ع ) - راجع به استحقاق عثمان براي خلافت - يك بار به دليل شورا وبار ديگر به دليل اين كه أو از أصحاب پيامبر ( ص ) است ، شنيده بود .
توضيح مطلب آن است كه شايستگى براي خلافت يا به دليل شورا ويا به سبب همدمى با رسول خدا ( ص ) ويا با خويشاوندى با آن بزرگوار است . پس اگر به دليل أول باشد چگونه عثمان مىتواند زمام أمور مردم را به خاطر شورايى در دست بگيرد كه بيشتر مردم سزاوار مشورت در آن حاضر نبودهاند ؟ واين همان معنى است كه با عبارت : فان كنت بالشورى اشاره فرموده است ، واگر به دليل دوم باشد چگونه عثمان زمام امر مردم را به دليل همراهى با پيامبر ( ص ) با وجود كسى كه هم مصاحبت كامل وهم خويشاوندى با پيامبر ( ص ) داشته است ، به دست گرفته است ؟ بلكه چنين كسى سزاوارتر است . واگر به دليل سوم بوده است باز هم ديگرى از أو سزاوارتر ونزديكتر به پيامبر است . ودر هر دو مورد مقصود ، خود آن بزرگوار است وعبارت فكيف هذا ، يعنى چگونه به اين دلايل زمام أمور را به دست گرفته است ؟ !
( 3177 ) 177 - امام ( ع ) فرمود :
إِنَّمَا الْمَرْءُ فِي الدُّنْيَا غَرَضٌ تَنْتَضِلُ فِيهِ الْمَنَايَا - وَنَهْبٌ تُبَادِرُهُ الْمَصَائِبُ - وَمَعَ كُلِّ جُرْعَةٍ شَرَقٌ - وَفِي كُلِّ أَكْلَةٍ غَصَصٌ - وَلَا يَنَالُ الْعَبْدُ نِعْمَةً إِلَّا بِفِرَاقِ أُخْرَى - وَلَا يَسْتَقْبِلُ يَوْماً مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا بِفِرَاقِ آخَرَ مِنْ أَجَلِهِ - فَنَحْنُ أَعْوَانُ الْمَنُونِ وَأَنْفُسُنَا نَصْبُ الْحُتُوفِ - فَمِنْ أَيْنَ نَرْجُو الْبَقَاءَ - وَهَذَا اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ لَمْ يَرْفَعَا مِنْ شَيْءٍ شَرَفاً - إِلَّا أَسْرَعَا الْكَرَّةَ فِي هَدْمِ مَا بَنَيَا وَتَفْرِيقِ مَا جَمَعَا ( 78595 - 78523 )