[ ترجمه ]
« اى ساكنان خانههاى ترسناك ، وجاهاى خالى وبىآب وعلف ، وگورهاى ظلمانى ، اى خاكنشينان ، واى دور از وطنان ، اى بىكسان ، اى ترسناكان ، شما پيشروان مائيد كه پيش از ما رفتهايد وما دنباله روان شمائيم كه به شما خواهيم رسيد ، امّا خانهها را ديگران ساكن شدند وامّا زنان با ديگران ازدواج كردند ، وامّا أموال را تقسيم كردند ، اين خبري بود كه نزد ما است ، پس خبري كه نزد شما هست ، چيست ؟ » وسپس به يارانش نگاهى كرد وفرمود : « بدانيد كه اگر آنها اجازهء سخن گفتن داشتند به شما خبر مىدادند كه بهترين زاد وتوشه ، تقوا وپرهيزگارى است . »
[ شرح ]
( 76899 - 76897 )
فرط
يعنى كسى كه جلوتر به آب مىرسد وطناب وسطلها را آماده مىسازد .
امام ( ع ) آنان را مخاطب قرار داده همچون مخاطب قرار دادن كساني كه سخن أو را مىشنوند ، از باب جايگزين كردن وضعيّت آنها به جاى اشخاصى كه در اين دنيا موجودند .
( 76943 - 76875 )
الدّيار الموحشة والمحال المقفرة : آرامگاهها وقبور .
هدف اين سخنان امام ( ع ) ايجاد رقّت در دلهاى سخت وآگاه كردن نفوس غفلتزده ، نسبت به هدف دنيايى ومتاع آن مىباشد ، بدان منظور كه آنان آن چنان كه شايسته است ، در دنيا عمل كنند وچون حقيقت آن است كه بهترين زاد وتوشه تقواست ، همان طورى كه در قرآن مجيد آمده است واين امرى است كه پرهيزگاران به خاطر تقوايشان پاداش خود را گرفته وبدكاران به دليل نداشتن تقوا محروم ماندهاند ، اگر به آنان اجازهء پاسخ وابراز سخن گفتن اعطا مىشد ، حتما آنچه را كه از حق وحقيقت اطلاع يافتهاند در پاسخ مىگفتند .