تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 517

مساهمون:

ص٥١٧
امّا بنى عبد شمس بن عبد مناف ، كه ربيعه ودو فرزندش ، شيبه وعتبه ، اعياص ، حرب بن اميّة وپسرش أبو سفيان ، أسيد بن عتاب ومروان بن حكم از آنهايند . امام ( ع ) اين طايفه را به دورانديشى توصيف كرده است كه كناية از تيزهوشى اين طايفه است . مىگويند : فلانى دور انديش است ، وقتي كه به دليل تيزهوشى ، از قبل مصلحتى را ببيند ، وباز توصيف فرموده است كه آنان در پيشامدها وحوادث يگانه‌اند ، كه كناية از حميّت وغيرت آنهاست . آن گاه خاندان خود ، يعنى بني هاشم را بر بخشنده‌تر بودن نسبت به آنچه در دست دارند - يعنى سخىترين قبايل - توصيف كرده است وپس از آن بر جانبازترين افراد در هنگامهء مرگ يعنى شجاعترين افراد ، تعريف كرده ، وبعد از همهء اينها آن دو طايفه را با يك فضيلت ظاهري ودو رذيلت معرّفى كرده است ، امّا بني هاشم را به سه فضيلت كه دو مورد از آنها جسماني ويكى روحي است ، وصف كرده است . فضيلتى كه در آن دو گروه است فزونى افراد ودو صفت ناپسند : پر مكر وحيله بودن وزشتكارتر بودن آنهاست ، امّا فضيلتهاى بني هاشم : گشاده زبانتر وزيباروتر بودن آنهاست كه دو فضيلت جسمانىاند واحتمال دارد كه مقصود از « أصبح » گشاده‌رويى وخوش برخوردى آنان با مردم باشد كه ريشهء آن يك فضيلت روحي است . وپس از آن خير خواه‌تر بودن آنها براي كسى كه شايستهء خيرخواهى است ، خود فضيلتى است نفساني تحت فضيلت عفّت .

( 3112 ) 112 - امام ( ع ) فرمود :

شَتَّانَ مَا بَيْنَ عَمَلَيْنِ - عَمَلٍ تَذْهَبُ لَذَّتُهُ وَتَبْقَى تَبِعَتُهُ - وَعَمَلٍ تَذْهَبُ مَئُونَتُهُ وَيَبْقَى أَجْرُهُ ( 76576 - 76560 )

[ لغت ]

( شتان ) : فاصله است بين آن دو .