سزاوار آن است از قبيل آفرينش آسمانها وزمين وآنچه خداوند آفريده ، ونيز عبرت گرفتن از آنهاست . ونام انديشيدن وتفكر را بر علمي كه از راه تفكر به دست مىآيد ، اطلاق نموده است ، از باب اطلاق اسم سبب بر مسبّب وممكن است مقصود امام ( ع ) ، علم به نحوهء انديشيدن وآن قوانينى باشد كه رعايت آنها انديشه را از گمراهى نگاه مىدارد .
( 76352 - 76348 ) 13 - هيچ عبادتي مانند انجام واجبات نمىباشد چون اينها واجبند وامر واجب از غير واجب ارزشمندتر است .
( 76358 - 76353 ) 14 - هيچ ايمانى همسان شرم وبردبارى نيست ، يعنى هيچ ايمانى به پايه آن ايمانى كه با شرم وبردبارى تكميل شده ، نمىرسد ، واين همان چيزى است كه اين دو فضيلت را چنان كه گذشت ، شرف بخشيده است ، واينها را بر ايمان از باب مجاز واطلاق اسم لازم بر ملزوم به كار برده است .
( 76362 - 76359 ) 15 - هيچ والايى همانند فروتنى نيست ، چون والايى وبزرگى از جمله نيكيها وفضيلتهاست فروتنى نسبت به بيشترين چيزهايى كه سبب خيرات مىگردند ، بالاتر وارزشمندتر است ، همان طورى كه قبلا نيز بيان شده است .
( 76366 - 76363 ) 16 - هيچ شرافتى به پاى دانش نمىرسد ، كه نام ملزوم را بر لازم از باب مجاز اطلاق فرموده است ، روشن است كه علم بالاترين كمالات است وهيچ شرافتى همانند شرافت آن نيست .
( 76376 - 76371 ) 17 - هيچ پشتوانهاى مطمئنتر از مشورت با ديگران ، يعنى محكمتر وقويتر از آن نيست . وشرح اين سخن در عبارت : ولا ظهير كالمشورة ، گذشت .
بايد توجه داشت كه حكم در بسيارى از اين كمالات به اعتبار موارد اكثريت است وهدف امام ( ع ) تشويق وترغيب به عقل ، تدبير ، تقوى ، خوشخويى ، أدب ، توفيق به وسيلهء توجه به خدا در كارها ، عمل شايسته ، اجر ومزد الهى ، ايستادگى در برابر كار شبههناك ، پارسايى در حرام ، انديشه ومواظبت
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 510
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥١٠