دستيابى به آن هدف است ناگزير براي انسان رهبرى براي رسيدن هدفهايش مانند توفيق - در زود رساندن به هدف - وجود ندارد .
( 76327 - 76323 ) 8 - هيچ تجارتي مانند كار شايسته نيست ، كلمهء : « تجارة » را از آن رو براي كار شايسته استعاره آورده است كه همچنان كه تجارت مستلزم سود است ، كار شايسته نيز باعث خير است . وچون ارزش تجارت به ارزش نتيجة وسود آن وابسته است ، پس هر چه سود ارزشمندتر باشد ارزش تجارت بيشتر است ، وچون سود اين تجارت اجر ومزد دائمي آخرت است كه بالاتر از آن سودى نيست ، پس تجارت عمل شايسته نيز در بين تجارتها نظير ندارد .
( 76331 - 76328 ) 9 - هيچ سودى همچون اجر ومزد الهى نيست ، مطلب روشن است .
( 76337 - 76332 ) 10 - هيچ پرهيزگاريى مانند توقّف در برابر كار شبههناك نيست ، گاهى پارسايى را به توقّف در برابر كارهاى خلاف وحرام تفسير مىكنند . وچون خوددارى از انجام كارهاى شبههناك چه در جهت حلال بودن وچه در حرام بودن ، از بالاترين نوع پارسايى است واز همه بيشتر به وسيله آن مىتوان از محرمات دورى كرد بنا بر اين ، هيچ يك از ديگر أنواع پارسايى نظير آن نمىباشد .
( 76343 - 76338 ) 11 - هيچ پارسايى مانند پرهيز از حرام نيست . چون به پرهيز از حرام دستور وفرمان دادهاند وانجام واجب ، پايينتر از ديگر أنواع زهد است ، بنا بر اين پرهيز از حرام همانند فضيلت واجب بر مستحبّ ، برترين نوع پرهيز است .
( 76347 - 76344 ) 12 - هيچ آگاهيى همچون انديشيدن در كار نيست ، يعنى همچون علمي كه از راه انديشه به دست مىآيد واين سخن نسبت به آن چيزى است كه ادعا كنند علم است ، از قبيل حفظ سخن ديگران ، أحاديث ، شرح حال بزرگان وأمثال اينها ونيز فرا گرفتن علومى كه از حواس حاصل مىشوند ، زيرا علم فكرى وعقلي ، كلى واشرف است ، وحكمي كه شارع مىكند وهمچنين خطيب در خطبه مىآورد نيز جنبهء كلى دارد . ومقصود از انديشيدن ، انديشه در چيزهايى است كه
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 509
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥٠٩