اين تأويل روايتي است كه از آن حضرت نقل كردهاند : ديد گروهى بر در خانهاش ايستادهاند ، فرمود : قنبر ! اينان كيستند ؟ قنبر ، عرض كرد ، پيروان تو يا أمير المؤمنين ! فرمود : من در اينان سيماى شيعه بودن وپيروى را نمىبينم . عرض كرد : سيماى شيعه چطور است ؟ فرمود : چسبيدن شكمها به پشت از گرسنگى ، خشكيدن لبها از تشنگى ، كم نور شدن چشمها از گريه « 39 » .
أبو عبيده مىگويد : مقصود امام علي ( ع ) فقر در دنيا نيست ، مگر نمىبينيد كه ميان دوستان ايشان كساني مانند ديگر مردم ، ثروتمندند ، بلكه مقصود امام ( ع ) فقر در روز قيامت است ، وسخن را در زمينهء پند ونصيحت وتشويق بر أطاعت ايراد كرده است وگويا امام ( ع ) چنين فرموده است : هر كس ما را دوست دارد بايد براي فقر روز قيامتش چيزى آماده كند تا آن را به وسيلهء اجر وتقرب ونزديكى به خدا جبران نمايد .
سيد مرتضى - خدايش بيامرزد - فرموده است : هر دو توجيه خوب است ، هر چند كه سخن ابن قتيبة خوبتر است ، وهمان است معناى سخن سيد رضى - خدايش از أو راضى باد - وگاهى به معناى ديگر نيز توجيه مىكنند .
قطب راوندى احتمال ناپسندى را داده است ، كه هيچ صلاحيت براي حمل اين سخن را ندارد وما با نقل آن ، سخن را به درازا نمىكشانيم .
( 3104 ) 104 - امام ( ع ) فرمود : ( هفده جمله )
لَا مَالَ أَعْوَدُ مِنَ الْعَقْلِ وَلَا وَحْدَةَ أَوْحَشُ مِنَ الْعُجْبِ - وَلَا عَقْلَ كَالتَّدْبِيرِ وَلَا كَرَمَ كَالتَّقْوَى - وَلَا قَرِينَ كَحُسْنِ الْخُلُقِ وَلَا مِيرَاثَ كَالْأَدَبِ - وَلَا قَائِدَ كَالتَّوْفِيقِ وَلَا تِجَارَةَ كَالْعَمَلِ الصَّالِحِ - وَلَا وَرَعَ كَالثَّوَابِ وَلَا وَرَعَ كَالْوُقُوفِ عِنْدَ الشُّبْهَةِ - وَلَا زُهْدَ كَالزُّهْدِ فِي الْحَرَامِ وَلَا عِلْمَ كَالتَّفَكُّرِ - وَلَا عِبَادَةَ كَأَدَاءِ الْفَرَائِضِ - وَلَا إِيمَانَ كَالْحَيَاءِ وَالصَّبْرِ
هامش
( 39 ) خمص البطون من الطوى ، يبس الشّفاه من الظماء عمش العيون عن البكاء .