[ ترجمه ]
« اگر كوهى مرا دوست بدارد هر آينه از هم بپاشد » .
[ شرح ]
( 76264 - 76224 ) سيد رضى مىگويد : معناى اين سخن آن است كه اين آزمون بر أو سخت مىگيرد ، پس غمها بر أو روآور مىشوند ، واين كار نشدنى است مگر با پرهيزگاران ، نيكوكاران وبرگزيدگان نيك كردار ، اين سخن امام ( ع ) مانند آن عبارت است كه فرمود : « من احبّنا أهل البيت فليستعدّ للفقر جلبابا » يعنى هر كس ما خانواده را دوست دارد بايد براي پوشيدن لباس فقر آماده شود . وبر معناى ديگرى نيز توجيه كردهاند كه جاى گفتار آن نيست .
( 76287 - 76265 )
عبارت : من احبّنا . . .
يعنى اين را براي خود مهيا سازد . وجلباب استعاره از اين است كه انسان خود را براي تهيدستى وتحمّل آن آماده سازد ، ودليل استعاره آوردن آن اين است كه هر دوى اينها شخص آماده را از عوارض فقر وخودنمايى آن در بد اخلاقى ، وتنگدلى وسرگردانى كه چه بسا به كفر مىانجامد « 38 » ، همچون رواندازى ، مىپوشانند ، وچون دوستى مخلصانهء اين خاندان ( ع ) ، مستلزم پيروى ومتابعت از ايشان ، وبه راه وروش ايشان بودن است واز جمله روشهاى ايشان فقر وترك دنيا وصبر در برابر آنهاست ، بنا بر اين لازم است دوستان ايشان نيز فقر را پيشهء خود كنند وپيراهنى از آمادگى خود براي فقر وتحمل آن ، براي پوشش خويش مهيّا سازند .
ابن قتيبة اين معنا را به عبارت ديگرى روايت كرده وگفته است : هر كس ما را دوست دارد بايد با كمبود وگرفتارى دنيا بسازد وقناعت را پيشه كند . وهم أو گفته است : صبر بر فقر وتهيدستى را به پيراهن از آن رو تشبيه فرموده است كه فقر وتهيدستى ، همچون پيراهنى بدن را مىپوشاند ، مىگويد : شاهد بر درستى
هامش
( 38 ) اشاره به حديث معروف « كاد الفقر ان يكون كفرا » مىباشد - م .