دو مانند مشرق ومغربند ، كسى كه ما بين آنها راه مىرود هر چه به يكى نزديك شود از ديگرى دور مىشود ، وآن دو ، پس از اين اختلافها به دو زن هوو مىمانند . »
[ شرح ]
( 75891 - 75854 ) كلمه : ( العدوّ ) دشمن را - از جهت فاصلهاى كه ما بين دنيا وآخرت وجود دارد - براي آنها استعاره آورده است ، وامّا اين كه دنيا وآخرت دو راه مخالفند ، واضح وروشن است . ولازمهء وجود دشمنى واختلاف بين دنيا وآخرت آن است كه دوستدار يكى از آنها دشمن ديگرى باشد .
آن گاه امام ( ع ) دنيا وآخرت را به مشرق ومغرب تشبيه كرده است ، وجه شبه مباينت آنها واختلاف جهت آنهاست ، وطالب دنيا را به كسى تشبيه كرده كه ما بين مشرق ومغرب در حركت است ، وجه شبه عبارت : كلما قرب . . . است زيرا طالب دنيا به هر مقدار در طلب دنيا همّت گمارد به همان نسبت از آخرت غافل مىماند واز آن دور مىافتد ، وهر چه در كسب دنيا بيشتر بينديشد ، غفلت ودورىاش از آخرت افزون مىگردد وبالعكس ، همانند رهروى كه به يكى از دو جهت مشرق ومغرب حركت مىكند . وپس از آن ، دنيا وآخرت را به دو هوو تشبيه كرده است وجه شبه نيز اين است كه هر چه به يكى از هووها نزديك شود ، همچون مرد دو زنه از زن ديگر دور مىگردد .
( 3096 ) 96 - از نوف بكالى نقل شده است كه گفت : شبى أمير مؤمنان را ديدم كه از بستر خود بيرون آمده وبه جانب ستارگان نظر مىكند ومىفرمايد :
أَ رَاقِدٌ أَنْتَ أَمْ رَامِقٌ - فَقُلْتُ بَلْ رَامِقٌ قَالَ يَا ؟ نَوْفُ ؟
طُوبَى لِلزَّاهِدِينَ فِي الدُّنْيَا - الرَّاغِبِينَ فِي الْآخِرَةِ - أُولَئِكَ قَوْمٌ اتَّخَذُوا الْأَرْضَ بِسَاطاً - وَتُرَابَهَا فِرَاشاً وَمَاءَهَا طِيباً - وَ ؟ الْقُرْآنَ ؟ شِعَاراً وَالدُّعَاءَ دِثَاراً - ثُمَّ قَرَضُوا الدُّنْيَا قَرْضاً عَلَى مِنْهَاجِ ؟ الْمَسِيحِ ؟ -