با تكليف سخت دچار تكليف طاقت فرسا وغير قابل تحمل نشوند ، همان طورى كه خداوند متعال اشاره فرموده است :
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
« 26 » .
5 - عمل اندك را پاداش زياد دادن كه اين خود نيز از خصوصيات اختيار است .
6 - نافرمانى خدا صورت مىپذيرد امّا نه از آن جهت كه ذات اقدسش مغلوب بندگان است زيرا خدا بر همهء بندگان مسلّط است ، بندگان از آن رو نافرمانى مىكنند كه خداوند آنها را در كارهاشان آزاد گذاشته واختيار كار را به دست آنها داده است ، واين از خصوصيات اختيار وآزادى آنهاست .
7 - از روى اجبار سر به فرمان أو ننهادهاند ، يعنى فرمانبردارى فرمانبرداران از روى اجبار از طرف خداوند نيست واين نيز يكى از خصوصيات اختيار است .
( 75058 - 75054 ) 8 - پيامبران را به بازيچه نفرستاده است ، بلكه فرستاده تا فرمانبرداران را به بهشت بشارت دهند وگنهكاران را از آتش دوزخ برحذر دارند ، واين خود از لوازم اختيار است .
( 75064 - 75059 ) 9 - كتابهاى آسمانى را بيهوده براي بندگان نازل نفرموده است ، بلكه آنها را نازل كرده تا بندگان أنواع تكاليف واحكام كارهايى را كه مأمور به انجام آنها هستند ، از آن كتابها بازشناسند ، وحدود الهى كه به رعايت آن مأمورند بر ايشان بيان شود وتمام اينها از خصوصيات اختيار آنان است .
( 75083 - 75065 ) 10 - آسمانها وزمين وموجودات آسمان وزمين را بيهوده نيافريده است ، بلكه بر أساس حكمتى چند آفريده كه از آن جمله است : بندگان به وسيله موهبت انديشه در آيات قدرت حق ، بينشى حاصل كنند ، وبدان وسيله به راز حكمت أو متوجه شوند وپى به كمال عظمت أو ببرند ، چنان كه خداى متعال
هامش
( 26 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 185 ) يعنى : خداوند براي شما تكليف آسان خواسته وتكليف دشوار نخواسته است .