تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 457

مساهمون:

ص٤٥٧
سخاوت نيست وامام ( ع ) براي اثبات اين مطلب دو دليل ذكر كرده است : 1 - شرم از درخواست كننده ويا از مردم ، شخص را به بخشش وامىدارد . 2 - رهايى از نكوهش درخواست كننده ، كه سماجت مىكند وأو را بخيل مىخواند ونظير اينها .

( 3047 ) 47 - امام ( ع ) فرمود :

لَا غِنَى كَالْعَقْلِ وَلَا فَقْرَ كَالْجَهْلِ - وَلَا مِيرَاثَ كَالْأَدَبِ وَلَا ظَهِيرَ كَالْمُشَاوَرَةِ ( 74618 - 74604 )

[ ترجمه ]

« توانگريى چون خردمندى ، وتنگدستيى همچون ناداني ، وميراثي مانند أدب ، وپشتوانه‌اى به سان مشورت با ديگران وجود ندارد » .

[ شرح ]

( 74606 - 74604 ) 1 - هيچ توانگرايى مانند خردمندى نيست ، چون در سخنان پيش گذشت كه آن بىنيازترين بىنيازى است وهيچ بىنيازى چون آن نيست . ( 74610 - 74607 ) 2 - هيچ تنگدستى چون ناداني نيست واين نيز بدان جهت است كه قبلا گذشت كه بزرگترين بيچارگى ناداني است مقصود از جهل در اين جا چيزى است كه مقابل عقل بالملكة است . يعنى حماقت ويا چيزى كه ملازم آن است . ( 74614 - 74611 ) 3 - هيچ ميراثي مانند أدب نيست ، أدب عبارت است از آراستگى به اخلاق پسنديده ، واين از هر ارثيه‌اى - مال واندوخته - بهتر است . ( 74618 - 74615 ) 4 - هيچ پشتوانه‌اى همچون مشورت وجود ندارد . نتيجهء مشورت بيشتر وقتها ، انديشهء درست در كار مورد نظر انسان است ، وانديشه درست در تدبير أمور ، سودمندتر از قدرت وافراد زياد است چنان كه أبو الطّيّب مىگويد : انديشه ، مقدم بر دلاورى دليران است . . . مسلما در ميان چيزهايى كه انسان براي به دست آوردن مصالح أمور از آنها استمداد مىكند چيزى بهتر از مشورت وجود ندارد .