[ شرح ]
( 74546 - 74537 ) دورانديشى آن است كه انسان در رويدادها تا جايى كه ممكن است ، پيش از هر عمل ، كارى را كه به سلامت نزديكتر واز فريب خوردن به دور است ، انجام دهد .
اجالة الرأي ، يعنى به كار انداختن فكر ، ونگهدارى رازها كه همان پوشيده داشتن سرّ ورازدارى است .
امام ( ع ) به نزديكترين وسيلهء پيروزى يعنى دورانديشى ، وبه دورترين آن ، يعنى رازدارى اشاره فرموده است ، وهمچنين به حدّ وسط آن كه به كار انداختن فكر وانديشه است . امّا اين كه رازدارى وسيله انديشهء درست است از آن روست كه فاش كردن راز در تصميمات جنگى وأمثال آن باعث اطلاع دشمن از آن واقدام متقابل وموجب بهم ريختن آنها مىگردد . كه اين خود ناشى از فكر غلط است . وامّا اين كه به كار انداختن فكر در انتخاب مورد مصلحت ، باعث دورانديشى است ، از آن جهت است كه اگر فكر به كار نيفتد ممكن است كارى كه پيش از رخدادها انجام مىگيرد با آنها هماهنگى نداشته باشد ودر نتيجة دورانديشى به عمل نيامده است . وامّا اين كه دورانديشى باعث پيروزى است امر وأضحى است .
( 3042 ) 42 - امام ( ع ) فرمود :
احْذَرُوا صَوْلَةَ الْكَرِيمِ إِذَا جَاعَ وَاللَّئِيمِ إِذَا شَبِعَ ( 74558 - 74550 )
[ ترجمه ]
« از حملهء كريم آن گاه كه گرسنه شود وهمچنين از حملهء فرومايه هنگامى كه سير باشد بترسيد » .
[ شرح ]
( 74558 - 74550 ) مقصود امام ( ع ) از كريم شخص بلند طبع ووالاهمّت است ، گرسنگى وى كناية از نياز مبرم اوست . توضيح آن كه نياز مبرم - در وقت بىاعتنايى مردم