حل نشود ، هر چند كه بعد خواستهاش روا شد ستوده نخواهى بود .
بر آنچه از مال خدا نزد تو جمع مىشود به دقت توجه كن واز آن به افراد عائلهمند وگرسنگانى كه نزد تو هستند بده وبه آنان كه تهىدست ونيازمندند برسان وآنچه را كه افزون بود نزد ما بفرست تا بين كساني كه نزد مايند تقسيم كنيم .
به مردم مكة دستور بده تا از هيچ فردى كه در آن جا فرود مىآيد اجرتى نگيرند ، زيرا خداوند سبحان مىفرمايد :
سَواءً الْعاكِفُ فِيهِ وَالْبادِ
« 1 » . عاكف يعنى كسى كه ساكن مكة است وبادي آن كه به حج مىرود وأهل آن جا نيست خداوند ما وشما را به كارهاى شايسته كه خود دوست دارد موفق كند ، درود بر كساني كه شايستهاند » .
[ شرح ]
در اين نامه چند مطلب است .
( 71746 - 71742 ) 1 - امام ( ع ) أو را مأمور ساخته است تا حج را با مردم به جا آورد ومردم را وأدار به انجام اعمال حج كند ، وبه نادانان كيفيّت حجّ را بياموزد ، وبا آنها انجمن كند .
( 71750 - 71747 ) 2 - أيام اللّه را به خاطر آنها بياورد ، يعنى مجازاتى را كه به پيشينيان رسيده از كساني كه سزاوار عذاب شدند خاطرنشان سازد تا به وسيلهء أطاعت امر خدا از أمثال آن مجازات دورى كنند ، واز آن مجازات تعبير به أيام اللّه كرده است از باب اطلاق نام متعلّق بر متعلّق .
( 71762 - 71751 ) 3 - هر دو وقت با آنها بنشيند ، يعنى صبح وشام ، چون بهترين أوقات در حجاز اين دو وقت است ، وبه مهمترين فايدهء نشست در اين دو وقت يعنى فائدهء علم اشاره كرده است ، وراههاى نياز مردم را به أو منحصر كرده وبه وى دستور مسدود كردن اين راهها را نيز داده است توضيح انحصار ، اين است كه
هامش
( 1 ) سوره حج ( 22 ) آية ( 25 ) يعنى : در آن ، مردم أهل آن جا وغريبه يكسانند .