در عبارت : « حملتهم . . . الهوينا » اشاره به وجه شبه ، نموده است . وجملهء :
حملتهم ، در موضع جر ، صفت أخوال است ، مقصود امام ( ع ) از شقاوت ، بدبختى است كه در دنيا وآخرت براي آنها مسلّم وقطعي است ، وآنان - به دليل انكار حقانيّت محمد ( ص ) ، وآرزوى باطلى كه همواره در سر مىپروراندند ، وجان ومال خود را در راه آن صرف مىكردند ، يعنى مغلوب ساختن پيامبر ( ص ) وخاموش كردن نور نبوّت وبر پا داشتن شرك - آماده براي آن شقاوت بودند .
كلمه : بوقع متعلق به فصرعوا ، وعبارت : ما خلا صفت براي : سيوف ، ولفظ : مماشاة استعاره است ، مقصود آن است كه ، بر ضربت آن شمشيرها سستى وكندى راه نداشت ، وبعضي لم يماسّها با سين بدون نقطه از مماسّه نقل كردهاند ، يعنى : چيزى از اين أوصاف بدانها در نياميزد .
( 71457 - 71436 ) چهارم : به مطالبهء قاتلان عثمان توسط معاوية ، امام ( ع ) با عبارت :
فادخل . . . پاسخ داده ، ومقصودش آن است كه همان طورى كه مردم ، أطاعت وبيعت كردهاند ، تو هم وارد جمع مردم باش درستى پاسخ روشن است . زيرا براي دو مدّعى ومخالف ، حاكمى لازم است ، وامام ( ع ) آن روز ، حاكم بر حقّ بوده ، ومعاوية حق نداشته ، گروهى از مهاجران وأنصار را از أو مطالبه كند تا به وى تسليم كند وأو بدون محاكمه آنها را بكشد ، بلكه أو بايد سر به فرمان امام ، نهاده واحكام أو را در مورد خود جارى بداند ، تا ديگران را به محاكمه بطلبد ، چه به سود وچه به زيان وى باشد .
( 71473 - 71458 )
عبارت : وامّا تلك التي تريد
يعنى فريب از شام ، به منظور اعتراف امام به فرمانروايى معاوية بر شام است ، وجه شبه آن فريب به فريب كودك ، سستى وروشنى خدعه بودن آن براي هر كسى است . وامّا اين كه امام ( ع ) فرمود : درود بر شايستگان ، از آن روست كه معاوية در نزد امام ( ع ) شايسته درود نبوده است .