بعضي اين عبارت را : يوم أسر أخوك نقل كردهاند ، چون عمرو بن أبي سفيان برادر معاوية در روز جنگ بدر أسير شد . بنا بر اين روايت ، سخن در جهت يادآورى به معاوية است كه شأن وى وخاندانش اين بوده است كه نخست مىبايست أسير شوند تا اسلام بياورند ، پس چگونه با اين وصف ، ادعاى هجرت دارند ، زيرا رابطهء هجرت در اين صورت از ايشان بريده است . ويوم أسر ، ظرف براي بريده شدن هجرت نمىشود ، زيرا هجرت بعد از فتح مكة منقطع گشته است .
( 71350 - 71303 ) 2 - امام ( ع ) در برابر تهديد أو ، تهديد به مثل كرده است ، با عبارت : فإن كان . . . مقام واحد ، ومقصود اين است كه : معاوية ، اگر در آمدن نزد من شتاب دارى ، به فكر ايمنى جان خود باش ، زيرا تو به طرف چيزى مىشتابى كه به ضرر توست وبا اين عبارت به وى هشدار داده است : فانّى . . . واحد كه به منزلهء صغرا براي قياس مضمرى است . امّا علّت تمثيل امام ( ع ) به شعر اين است كه آمدن معاوية را در بين دار ودستهاش به سمت خود به روبرويى با بادهاى تابستانى تشبيه كرده ، وخود را نيز به سان بادهاى تابستانى دانسته است ووجه شبه را چنين قرار داده : همان طورى كه بادهاى تابستانى سنگريزهها را برمىدارد وبه صورت افرادى كه به سمت باد مىآيند مىزند . امام ( ع ) نيز در جنگ ، با شمشيرها ونيزهها بر چهرهء آنها مىكوبد ، وما قبلا گفتيم كه امام ( ع ) ، عتبه ، جد معاوية ووليد بن عتبه ، دائى معاوية وحنظلة بن أبو سفيان برادر معاوية را كشت وكبراى مقدر چنين است : وهر كس چنان باشد ، پس بايد از أو ترسيد وأو را تهديد به جنگ وستيز نكرد .
( 71374 - 71351 )
عبارت وانّك واللّه . . . الهوينا
سرزنشى آميخته به تهديد است ، وما در عبارت ما عملت ، موصوله است ، كلمهء اغلف را استعاره از قلب معاوية آورده ، دليل استعاره آن است كه قلب وى ، وسيلهء ويژگيهاى جسماني وپردههاى باطل