مىفرمايد : آنانى را كه بين مردم درستكارتر وبه امانتدارى در دين مشهورترند ، انتخاب كن . وبه وسيلهء قياس مضمرى أو را تشويق به انجام اين دستورها فرموده است كه صغراى قياس ، جملهء : فانّ ذلك . . . امره ، وكبراى مقدر آن نيز چنين است : وهر چه آن طور باشد ، بايد انجام داد .
پنجم : امر كرده است تا در رأس هر كارى از كارها يكى از منشيان واجد شرايط مناسب با آن كار را قرار دهد ، به طورى كه عظمت كار أو را از پا در نياورد ودر انجام آن كوتاه نيايد وزيادى كار باعث آن نشود ، شيرازهء كارها از هم بپاشد وبه كارها نرسد .
ششم : نهى فرموده است از اين كه مبادا از عيب منشيانش غافل بماند ، وبا اين عبارت أو را هشدار داده است : مهما . . . ألزمته ( هر عيبى كه در منشيانت باشد وتو از آن غافل بمانى ، مسؤول آن عيب هستى ) ، واين صغراى قياس مضمرى است كه تقدير آن چنين است : زيرا هر چه ، از معايب مورد غفلت قرار گيرد ، تو مسؤول هستى . وكبراى مقدّر نيز مىشود : وهر چيزى را كه تو مسؤول آنى ، غفلت از آن روا نيست .
( 68450 - 68385 ) دستهء ششم ، بازرگانان وصنعتگرانند ، ودر بارهء آنان اوامرى به شرح زير صادر كرده است :
1 - نسبت به آنان خيرخواه باشد .
2 - سفارش لازم را نسبت به آنها - چه آنانى كه در يك جا مقيمند وچه آنها كه با سرمايهء خود ، دوره گردند ، وچه آنها كه با نيروى بدني خدمت مىكنند - دريغ نورزد ، زيرا آنها سرچشمهء سازندگىاند . وبه جنبهء مصلحتى كه در سفارش نسبت به آنها وتوجّه به حال آنها وجود دارد ، از دو جهت اشاره فرموده است :
يكى جهت سود ومنفعت آنهاست ، در عبارت : فانّهم . . . عليها ، وضمير در كلمات : مواضعها وعليها به منافع برمىگردد ، و « حيث » يعنى از جايى كه
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 281
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٢٨١