6 - به اندك فهم ودرك از مسائل - بدون فكر وانديشهء زياد - بسنده نكند ، زيرا اين خود زمينهء خطا واشتباه است .
7 - از همه كس بيشتر در مسائل شبههناك تأمّل كند ، زيرا اين قبيل مسائل جاى احتمال وقوع در گناه است .
8 - بيش از همه كس به سراغ دليل وبرهان برود .
9 - از همه كس كمتر از مراجعهء دادخواهان خسته شود ، زيرا لازمهء خستگى ودلتنگى از كار ، ضايع كردن حقوق است .
10 - همچنين از همه كس در كشف واقعيتها با حوصلهتر باشد .
11 - به هنگام كشف حقيقت ، قاطعتر از همه باشد ، زيرا كه تأخير در اجراى حق ، آفتها دارد .
12 - از كساني نباشد كه ستايش زياد ديگران ، أو را به سوى خودخواهى سوق دهد .
13 - از آن كساني نباشد كه از روى ناآگاهى وفريب ، از راه حق واعتدال منحرف شود .
( 67879 - 67823 ) آن گاه امام ( ع ) ، بر اين مطلب كه شمار افراد واجد اين شرايط اندك است حكم كرده تا توجه دهد كه واجدين اين شرايط سزاوارترند نه آن كه اينها شرط قضاوت است .
اما أوامر :
نخست ، آن كه كس را انتخاب كند كه واجد صفات ياد شده است .
دوم ، آنكه كارهاى قضايى أو را مورد وارسى بسيار قرار دهد ، تا ريشهء طمع أو را به انحراف از راه حقّ - اگر موردى به قلبش خطور كند - از بن بر كند .
سوم : به قدرى از مال دنيا به أو بدهد كه ديگر بهانهاى براي أو نماند . واين مطلب كناية از مقدار كفايت وآن اندازهاى است كه نيازمندى أو به مردم را
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 272
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٢٧٢