( 67532 - 67402 ) مطلب سوم ، دستور به آراستن هر دستهاى از مردم به صفات وويژگيهايى است كه بايد واجد آن أوصاف باشند ، وهر كدام را در جايگاه مناسب خود قرار دهد :
امّا دستهء اوّل يعنى سپاهيان : امام ( ع ) به تعيين كساني اشاره فرموده است كه آنان با داشتن ويژگيهايى ، شايستگى رسيدن به اين مقام را احراز مىكنند . ودر بارهء آنان دستورهايى - أعم از أوامر ونواهى - داده است .
امّا أوصاف وويژگيها :
1 - كسى كه نسبت به خدا وپيامبر خدا ( ص ) وپيشوا ورهبرش پندپذيرتر وپاكدلتر است ، يعنى در عمل بر طبق فرمان خدا ، رسول خدا ورهبر خود ، امينتر است . اصطلاح ناصح الجيب ، كناية از امانتدارى است .
2 - بردبارترين مردم باشد . آن گاه چنين فرد برتر را معرّفى كرده وفرموده است : از كساني كه دير خشمگين مىشوند ، واگر كسى از آنان عذرخواهى كند ، زود عذر پذيرند وبه زيردستان مهربانند ونسبت به آنها درشتى نمىكنند ، امّا با زورمندان گردن فرازى مىنمايند يعنى بر آنها برترى مىجويند وبا اعراض از ضعيفان به زورمندان رو نياورند از آن كساني كه خشونت آنان را از جا نكند ، يعنى خصلت درشتى وخشونت ندارند تا آنان را به هر جا كه خواهد بكشد ، مانند اين سخن : دوشيدن شتر با همهء نيرو وتمام كف دست مصلحت نيست ، كه باعث پس زدن شير مىشود « 5 » وبعضي گفتهاند : هيجان أو را وأدار به عملي نكند ، واگر كارى را انجام داد ، باعث رنجش أو نگردد ، ونرمش وناتوانى أو را از اجراى حدود الهى وگرفتن حق ستمديدگان از ستمكاران باز ندارد .
3 - كساني كه از خانوادههاى شريف وخاندانهاى درستكار وخوشنام
و
هامش
( 5 ) احتمالا اين عبارت : « ولا أرى الضّب بها فينحجر » ضرب المثلى باشد ، كناية از اين كه خشونت وشدّت زياد ، اثر منفى دارد - م .