وخائف از آن باشد ، آماده مىشود . اين مقدمه در مورد سرزنش بر نداشتن جانب احتياط نسبت به هدفى - از قبيل پيش فرستادن عمل خيرى ، وهر آنچه انسان خويشتن را با أو از عذاب خدا نگه مىدارد وانسان بدان وسيله آمادگى براي رفع خطر پيدا مىكند - مىباشد .
آن گاه امام ( ع ) به منظور سهل وساده جلوه دادن تكليف وتشويق بدان اعلام فرموده : با اين كه تكليف ايشان اندك وناچيز است ، اجر ومزد آن فراوان است . واين عبارت به منزلهء صغراى قياس مضمرى است كه آنان را تشويق بر انجام أموري كه مكلفند نموده است ، وكبراى مقدّر آن نيز چنين است : وهر چيزى كه اين طور باشد ، اقدام به آن وكوشش در راه انجام آن ضرورت دارد .
سپس توجه داده است بر لزوم ترك تجاوز وستم به دليل آن كه ارتكاب آنها باعث عذاب دردناكى مىشود وترك آنها موجب اجر فراوانى كه اگر هم در انجام آن مجازاتى نمىبود ، هيچ عذرى بر اين انصراف از كسب آن اجر ومزد پذيرفته نبود . به اين معنى كه اگر هم در انجام ظلم ، مجازات هولناكى نبود تا باعث ترك آن شود ، اجر ومزد ترك آن ايجاب مىكرد تا مرتكب آن اعمال نشويم ، تا چه رسد بر اين كه در ارتكاب ظلم وتجاوز عذاب دردناك وجود دارد پس به طريق أولى بايد مرتكب نشويم . واين عبارت از فصيحترين وزيباترين سخنان است ، وهدف بر حذر داشتن از گرفتارى در صفت ناپسند ستمكارى است .
( 65957 - 65954 ) بعد در پى مطالب قبل چند امر وچند نهى بيان كرده كه از جملهء أوامر ، دو امر ذيل است :
اوّل - نسبت به مردم وخواستههايشان ، به انصاف ومدارا رفتار كنند .
( 65969 - 65958 ) دوم - نسبت به درخواستهاى مردم با حوصله برخورد كنند تا كارها به مصلحت آنها در جريان باشد ، ودليل مطلب را چنين بيان كرده است كه ايشان خزانه داران مردم ونمايندگان ايشان در بيت المال وفرستادگان رهبرانشان به نزد
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 221
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٢٢١