باعث نزديكى بيشتر ومحبت فزونتر أو نسبت به بندگان خدا ومهربانى با برادرانش شود . بدانيد كه حق شما بر من آن است كه هيچ رازي را از شما پنهان ندارم مگر اسرار جنگ را ، وهيچ كارى را بدون مشورت شما انجام ندهم ، مگر احكام شرعي را ، در رساندن هيچ حقي به موقع خود كوتاهى نكنم ، وتا پايان آن حق بايستم ، وتمام شما در نزد من حق مساوى داشته باشيد ، پس اگر رفتار من با شما اين چنين بود بر خداست كه نعمت را بر شما تمام كند ، ومن حق أطاعت وفرمانبرى بر شما دارم ، ونبايد شما از فرمان من سرپيچى كنيد ودر هر كارى كه من صلاح بدانم كوتاهى كنيد ودر راه حق شدائد را با تمام وجود تحمل كنيد . اما اگر شما نسبت به من اين كارها را نكنيد ، هيچ كس در نزد من ، از آن كه سرپيچى مىكند خوارتر نيست ، پس أو را به سختى مجازات مىكنم وهيچ عذرى وبهانهاى از أو پذيرفته نيست وشما اين پيمان را از فرماندهان [ زبردست ] خود بگيريد ، واز طرف خود نيز چنين قولي به آنها بدهيد ، كه اصلاح أمور شما را خداوند در اين قرار داده است » .
[ شرح ]
( 65733 - 65725 ) بدان كه امام ( ع ) ابتدأ به صورت كلى - همان طورى كه روش خطباست - آنچه را كه بر حاكم نسبت به رعيت واجب است بيان كرده ، وآن گاه دوباره همان مطلب كلّى را به صورت تفصيلي وهم آنچه را كه بر رعيت نسبت به حاكم لازم است كه رعايت كند بازگو نموده است وبعد ايشان را به پايبندى بر آنچه كه واجب است امر فرموده است .
( 65778 - 65746 ) امّا اوّل : در عبارت : اما بعد . . . اخوانه به دو امر اشاره فرموده است :
1 - برترى وفرادستيى كه به أو [ والى ] اختصاص يافته ، باعث بدرفتارى أو نسبت به رعيّت نشود ، زيرا بدرفتارى أو با مردم به معنى بيرون رفتن از شرايط وحدود ولايت است .
2 - نعمتهاى خداداده باعث نزديكى ومحبّت بيشتر أو نسبت به برادران