از آشغال وزبالههاست بدون توجه به سرانجام كار خود ومقصود اصلى ديگران از أو ، يعنى سر بريدن وكار كشيدن از أو . كلمه ريسمان وكشيدن آن را ، استعاره آورده وكناية از رها كردن ويله نمودن ، همانند رها گذاشتن چارپايان است .
( 64988 - 64918 ) دوازدهم : به بعضي از شبهاتى كه احتمال داده است شايد در ذهنهاى سست وارد شود ، يعنى اعتماد بر ناتوانى امام ( ع ) به علت خوردن خوارك ناچيز ، از پيكار با دشمنان ، اشاره فرموده است وتوضيح آن را در عبارت : وكانّى . . .
الشجعان ، آورده ، آن گاه به پنج طريق در مقام جواب برآمده است :
1 - تمثيل به درخت بيابانى ، ومقايسه خود با آن در توانمندى ، بنا بر اين أصل در تمثيل همان درخت بيابانى وفرع آن امام ( ع ) ووجه اشتراك كمي تغذيه وخشونت غذا همانند غذاى درخت بيابانى وبد تغذيه شدن آن است ، وحكم در تمثيل همان استوارى اعضاى بدن ونيرومندى أو همچون صلابت چوب درخت بيابانى وتوانمندى آن است ، اين يك پاسخ است بر ردّ شبهه ياد شده .
2 - همانند كردن دشمنان وهمگنان خود ، همچون معاوية با درختان سرسبز وخرم باغها ، در اين تمثيل درختان اصلند ودشمنان وهمگنان آن حضرت فرع ، ووجه اشتراك همان سرسبزى وشادابى است كه در اثر رفاه وخوراك لذيذ به دست مىآيد وحكم قطعي آن نرم ونازك بودن پوست وناتوانى از مقاومت وكمي استقامت در برابر رويدادها وعلاقة به ناز ونعمت ورفاه است وغرض امام ( ع ) آن است كه ديگران بدانند همگنان أو از وى ناتوانترند ودر نتيجة شبههء مزبور برطرف گردد .
3 - تمثيل آن بزرگوار به گياهان ديم مانند تمثيل به درخت بيابانى است ، وحكم در اينجا آن است كه امام ( ع ) در برافروختن آتش جنگ تواناتر ودر شعلهور ساختن آن مقاومتر وپايدارتر ، وهمچون نباتات ديم در آتش ديرپا است .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 186
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص١٨٦