4 - تمثيل خود ، نسبت به پيامبر خدا ( ص ) ، به درخت خرمايى نسبت به درخت خرماى ديگر ، أصل اين تمثيل ، درخت خرما نسبت به درخت خرماى ديگر ، وفرع آن ، جايگاه امام ( ع ) نسبت به رسول خداست وجه اشتراك اين است كه امام ( ع ) علوم وكمالات نفساني خود را از چراغ دانش وكمالات پيامبر ( ص ) اقتباس كرده ، به سان بهره گرفتن معلول از علت وچراغ از شعله .
5 - امام ( ع ) خود را نسبت به پيامبر ( ص ) چون ذراع نسبت به بازو مىداند ، بنا بر اين أصل [ مشبه به ] : ذراع نسبت به بازو و [ مشبه ] ، فرع : امام ( ع ) نسبت به پيامبر ( ص ) است . ووجه اشتراك نزديكى امام نسبت به پيامبر وپشتيبانى از أو ، ووسيله بودن براي رسيدن پيامبر به مقصود خود يعنى اتمام واكمال دين است وأصل بودن پيامبر در همهء اين موارد مانند نزديكى دست به بازو ، وأصل بودن بازو نسبت به دست است ، واين كه دست نسبت به بازو وسيلهاى براي تصرّف وحمله مىباشد ، امّا حكم در اين دو تمثيل يكى وآن ناتوان نبودن امام ( ع ) از مبارزه با همگنان ونبرد با دلاوران است ، ودليل قطعيّت اين حكم ، وجه اشتراك اوّل آن است كه چون علوم يقيني وبينش ديني امام ( ع ) با بينش پيامبر ( ص ) متناسب بوده است اين خود بزرگترين چيزى است كه به منظور حمايت از دين أو را به شجاعت واداشته وبر مبارزهء أمثال واقران نيرو مىبخشيد ، وثبوت حكم از وجه اشتراك دوم نيز همين طور است .
بعد از آن كه امام ( ع ) آن حكم را ثابت كرد وناتوانيى را كه در بارهاش تصور مىرفت از خود سلب كرد ، با سوگند جلاله آن را مورد تأكيد قرار داده است به اين ترتيب كه اگر تمام عرب براي مبارزهء با أو پشت به پشت هم دهند هر آينه رو از آنها برنخواهد گرداند ، واگر فرصت گردن زدن آنان را بيابد به سوى ايشان خواهد شتافت ، يعنى به هنگام نبرد واستحقاق آنان براي كشته شدن به دليل دشمنى آنان با دين ونادرستى عفو وچشمپوشى از آنان ، به خاطر
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 187
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص١٨٧