متابعت أو از كارهاى معاويّه است . وعبارت : « وطلبت فضله » : ( در پى بخشش أو بودى ) ، اشاره دارد به هدف عمرو عاص از پيروى معاويّه ، امام ( ع ) پيروى أو از معاويّه را تشبيه به پيروى سگ از شير كرده است تا أو را تحقير كند واز عملش متنّفر سازد وبه وجه شبه در عبارت : « يلوذ . . . فريسته » « چشم طمع دارد . . .
طعمهاش » اشاره كرده ومنظورش اين است كه پيروى عمرو عاص از معاويّه از روى پستى وبىارزشى ودون همّتى وبه خاطر آنست كه طمع دارد معاويّه از پسماندهء مالش چيزى به أو ببخشد . واين چشمداشت از وى مثل پيروى سگ از شير است ، واين تشبيه نهايت نفرت وزشتى كار را به عمرو - اگر أو شخصيتى داشت ! - مىرساند . آن گاه عمرو را از پيامدهاى اين پيروى آگاه ساخته با اين عبارت : دنيا وآخرتت را به باد دادى ، مقصود امام ( ع ) از دنياي عمرو ، آن چيزهاييست كه به وسيله آنها مىتوانست به زندگى خود ادامه دهد از قبيل روزى وبخشش حلال به نحوى كه با آرامش خاطر ، به دور از جنگهايى كه در صفين با آنها مواجه شد وبدون ترس وبيمهايى كه در نتيجهء همراهى با معاويّه دچار آنها شد ، از آنها بهرهمند شود ، وهمينها حقيقت دنيايىاند ، زيرا هدف از دنيا كاميابى وبهرهبردارى است وعمرو به هيچ كدام از اينها دست نيافت ، وامّا به باد رفتن آخرتش كه روشن وآشكار است . مقصود از اين سخن امام ( ع ) : « ولو بالحقّ اخذت . . . طلبت » اگر به حق چنگ مىزدى . . . مىخواستى جذب عمرو عاص به جانب حق وتشويق اوست در ياد آورى آنچه لازمهء حق است ودست يافتن وى به خواستههاى خود از دنيا وآخرت بديهي است كه اگر عمرو عاص همراه حق بود به دنياي خود به طور كامل وبه درجات عالي آخرت مىرسيد .
( 63815 - 63793 )
گفتهء امام : فان يمكنّنى اللّه . . .
( اگر خداوند مرا پيروز گرداند تا آخر ) تهديد به عذاب آخرت است كه هر كدام از دو نقيض [ چه امام پيروز شود ويا نشود ] آن عذاب حتمي است ، واين عذاب يا به وسيلهء امام ( ع ) - به فرض پيروزى امام بر