هامش
- سلام اللّه عليها آغاز سخن كرد وچندى از دو طرف مكالمت برفت ؛ چندان كه حضرت زينب بگريست وامام زين العابدين بهپا خاست وبا ابن زياد نظر در وى كرد وفرمود : « إلى كم تهتك عمّتي بين العرب ؛ تا چند عمهء من را در ميان مردم عرب از حشمت وحرمتش مىكاهى ؟ ! »
وابن زياد پرسيد : اين پسر كيست ؟ »
گفتند : « وى ، علي بن الحسين است . »
وآن مكالمه كه مسطور افتاد ، در ميان سيد سجاد وآن شقاوت بنياد بگذشت وبه قتل امام عليه السّلام حكمفرمود . اين وقت عمهاش زينب بر آن حضرت برآويخت وفرمود : « اى پسر زياد : آنچه از خونهاى ما بريختى ، از بهر تو كافى است .
وامام زين العابدين را در آغوش كشيد وفرمود : « سوگند به خداى از اين پسر جدا نمىشوم . واگر وى را به قتل بخواهى رسانيد ، من را نيز با وى مقتول به دار . »
ابن زياد ساعتي در ايشان درنگريست وگفت : « شگفتا بر خويشاوندى ورحم . سوگند با خداى كه مرا گمان مىرود كه اين زن آرزوى آن دارد كه من أو را با اين پسر بكشم . بگذاريد اين پسر را به حال خود باشد ؛ كه آن بليّت كه در وى هست ، از بهر أو كافى است . »
وبه روايتي چون ابن زياد به قتل آن حضرت فرمان داد ، حاجب آن حضرت را بگرفت ، وبه سوى خويش كشيد . حضرت زينب بر آن حضرت درآويخت وفرمود : « يا ابن زياد نذرت على نفسك أنّك لا تبقي من نسل محمّد صغيرا ولا كبيرا ، فسألتك باللّه لا تقتله حتى تقتلني ؛ » اى پسر زياد ! بر خويش نذر نهادهاى كه هيچ بزرگ وكوچكى از نسل محمّد صلّى اللّه عليه وآله وسلم باقي نگذارى ؟ تو را به خداى مسألت مىنمايم كه تا من را نكشى ، أو را مكش . »
آنگاه آن حضرت را به سوى خود بكشيد وناله برآورد .
ابن زياد بدو نگران شد وفرمود : « أو را براي أو به جا گذاريد . »
اين وقت امام زين العابدين عليه السّلام به عمه خويش فرمود : « اى عمه ! تو خاموش تا من با وى سخن كنم . »
آنگاه روى به ابن زياد كرد وفرمود : « أنت تهدّدني بالقتل ؟ أما علمت أنّ القتل لنا عادة وكرامتنا الشّهادة ؟ »
تو مرا به كشتن بيم همى دهى ؛ مگر ندانستهاى كه كشته شدن عادت ما وشهادت ما براي ما كرامت است . »
به روايت صاحب روضة الصفا بعد از آن كه پسر زياد با حضرت زينب مكالمت به پاى برد ، روى به امام زين العابدين آورده وگفت : « مگر خداى تعالى علي بن الحسين را نكشته است كه أو را زنده مىنگرم ؟ »
وبه روايتي ديگر پرسيد : « كيستى ؟ »
فرمود : « علي بن الحسين . »
گفت : « چگونه خداى تعالى تو را نكشت ؟ » -