هامش
- خشنودى پروردگار غفار أو را دريافت ومجاورت پادشاه جبار را اختيار فرمود . صلوات ورحمت خداوند بر پدرم محمّد صلّى اللّه عليه واله وسلم باد كه امين بر وحى وبرگزيدهء أو از جميع خلق أو است وبركات وسلام ورحمت خداوند بر أو باد .
فاطمهء زهرا تا به اينجا از قوانين توحيد وفضايل رسول أكرم وجهالت امّت چيزى فرونگذاشت .
سپس روى به مهاجر وأنصار آورد وبه اين كلمات آنها را مخاطب ساخت وفرمود :
أنتم عباد اللّه نصب أمره ونهيه وحملة دينه ووحيه ، وأمناء اللّه على أنفسكم ، وبلغاؤه إلى الأمم ، وزعيم حقّ للّه فيكم ، عهد قدّمه إليكم ، وبقيّة استخلفها عليكم . كتاب اللّه النّاطق ، والقرآن الصّادق ، والنّور السّاطع ، والضّياء اللّامع ، بيّنة بصائره ، منكشفة سرائره ، متجلّية ظواهره ، مغتبطة به أشياعه ، قائد إلى الرّضوان اتّباعه ، مؤدّ إلى النّجاة أسماعه ، به تنال حجج اللّه المنّورة ، وعزائمه المفسّرة ، ومحارمه المحذّرة ، وبيّناته الجالية ، وبراهينه الكافية ، وفضائله المندوبة ، ورخصه الموهوبة ، وشرائعه المكتوبة .
اللّغة : ( نصب ) در آن چهار لغت است ؛ فتح نون با سكون صاد ، ضم نون با سكون صاد ، فتح هر دو ، وآن به معنى علامت ونشانه است ، مثل بيرقى كه در زمين نصب كنند كه مردم به آن راه را غلط نروند ، ( وبلغاؤه ) يعنى تؤدون الأحكام إلى سائر النّاس ، ( وزعمتم ) يعنى گمان كرديد كه شما موصوف به اين صفات هستيد ؛ بلكه از روى كذب وافترا مدعى هستيد كه ما امناء اللّه هستيم واحكام خدا را به مردم مىرسانيم ، ( اسماعه ) أي تلاوته وفي بعض النّسخ استماعه ، ( وعزائمه ) أي فرائضه ، ( بيّناته ) اى محكمات القرآن ظاهرة ، ( وبراهينه ) مؤكّد لجملة ما قبله ، ( وفضائله ) أي سننه ، ( ورخصه ) أي المباهات ، كما انّ شرايعه يعنى سائر أحكامه مفروضة .
يعنى : اى بندگان خدا ! شما محل أوامر ونواهى پروردگاريد ، وشما حاملان دين ووحى أو مىباشيد . بر نفسهاى خود امين خداونديد . شماييد كه دين خدا را به ديگران ابلاغ مىكنيد ومىرسانيد . خداوند است كه در ميان شما ضامن بر حقي قرار داده وعهد وپيماننامهاى براي شما فرستاده ، وخليفه بر شما گماشته ، وآن كتاب خداست كه مبين حلال وحرام وخوانده شدهاى است صادق وراستگو ونوري است افرزونده وضيايى است لامع وبصائر شما را بيناكننده است . آشكار سرائر قرآن براي شما منكشف است ، وظواهر آن متجلي وآشكار ، پيروان قرآن مغبوطند ( يعنى مردم خواهش مىكنند كه چون پيروان قرآن باشند در فضيلت ، وحسرت مقام آنها را مىبرند ) پيروى قرآن ، بشر را به خشنودى خداوند مىكشاند . استماع آن ، انسان را به نجات مىرساند ووسيلهء رستگارى فرآهم مىآورد . به واسطهء قرآن است كه حجج منوره خداوند ادراك مىشود ، وواجبات مفسرهء أو دريافت مىشود ، ومحرمات خداوند كه بر ارتكاب آنها تحذير فرموده است ، مبين وآشكار مىشود ، ودلايل ظاهرة وبراهين وفضايل مندوبه ورخصتهاى موهوبه وشرايع فرضشدهء أو به واسطه قرآن آشكار مىشود .
فاطمه چون از فضايل قرآن بسرود ، به فلسفهء احكام شروع فرمود .
وقالت : فجعل اللّه الإيمان تطهيرا لكم من الشّرك ، والصّلاة تنزيها لكم عن الكبر ، والزّكاة تزكية للنّفس ، -