هامش
- يعنى : « ونيست سقر يا عدهء خزنه يا اين سوره مگر پندى براي مردمان نه چنين است كه كسى انكار سقر تواند كرد يا دفع خزنه تواند نمود . يا چرا تدبر در آيات قرآني نمىكنند تا مهتدى شوند . سوگند به ماه كه از آيات عجيبه است در طلوع وغروب وزيادت ونقصان ، وقسم به حرمت شب كه چون از پى روز درآيد وسوگند بر روز چون روشن شود يا عالم را روشن گرداند وتاريكى را زايل كند ؛ به درستى كه سقر هرآينه يكى از دواهي وبلاهاى بزرگ است كه نظيري از بهر آنها نباشد ؛ در حالتي كه سقر ترساننده است مر آدميان را هركه را كه خواهد از شما . »
ومىشود كه « نذير » رسول خداى باشد ؛ يعنى محمّد صلّى اللّه عليه واله هركه را كه خواهد ، بيم مىدهد از شما آن كه پيش رود در خير وطاعت يا بازايستد از شر ومعصيت ، يعنى عنان اختيار به دست خود آدميان است اگر خواهند أطاعت كنند توانند ، واگر مرتكب معاصي شوند ، قادرند .
علامه مجلسي عليه الرحمة مىفرمايد : « اگرچه آيات سابقه بر اين آيةإِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ نَذِيراً لِلْبَشَرِدر بيان سقر وزبانيه آن است ، پس استبعادى در ارجاع اين ضماير به سوى آن نيست ، وچون احتمال دارد كه به سوره راجع باشد ؛ بعيد نيست كه به صاحبه آن راجع شود ؛ يعنى به حضرت فاطمه عليها السّلام ومقصود اين باشد كه آن حضرت ، يكى از آيات بزرگ وبيمدهندهء بشر است .
علاوة بر اين كه احتمال دارد كه مراد به آن اين باشد كه اين تهديدات براي آن كسى است كه به آن حضرت ظلم كند وحق أو را غصب نمايد ؛ صلوات اللّه عليها . وبالجملة نظر به آن تفسير كه ضمير راجع به حضرت صديقه طاهره باشد وآن حضرت داراى اين شأن ورتبت باشد كه تالي رتبت نبوت است ، معلوم است كه مقام ومنزلت فرزندان أو كه بضعهء آن حضرت هستند ، چيست ؟ وحضرت زينب كبرى سلام اللّه عليها به هر مقام ومنزلت برخوردار باشد ، بعيد نخواهد بود .
سپهر ، ناسخ التواريخ حضرت زينب كبرى عليها السّلام ، 2 / 551 - 554
فقير گويد : شهادت مىدهد به فضل مخدره وجلالت أو ، آن كه صدوق در كمال الدين ومجلسي رحمه اللّه در غيبت بحار الأنوار روايت كرده است كه آن مخدره نيابت خاصه داشت از امام عليه السّلام ومرجع شيعه بود در حلال وحرام ، تا زمان برء امام زين العابدين عليه السّلام از مرضى كه گمان نمىكردند خلاصي حضرت را از آن مرض .
القائني ، الكبريت الأحمر ، / 376
در همان كتاب است كه خديجة ، دختر امام نهم وخواهر امام دهم فرمود : حسين عليه السّلام در ظاهر به خواهرش زينب وصيت كرد ودر زمان امام چهارم علوم آل محمّد صلّى اللّه عليه واله وسلم از زبان زينب دختر علي عليه السّلام نشر مىشد ؛ براي پردهپوشى بر امام چهارم ، وحفظ جان أو .
كمرهاى ، ترجمهء نفس المهموم ، / 160
اين عملكردها وخطبههاى زينب كبرى بود كه جزء تكميلكننده وعامل بارورى قيام حسينى گشت ؛ چنانكه با آشكار ساختن كارنامهء سياه بنى اميّه براي مردم ، كوس فضيحت ورسوايى اين بدسگالان را براي همگان به صدا درآورد ؛ پايههاى دولتشان را فروريخت ؛ تخت سلطنتشان را واژگون ساخت وننگ وعار ابدى را بر ايشان به ارمغان آورد . اينها همه أهداف نهضت سيّد الشهدا عليه السّلام بود كه توسط بانوى بزرگوار بني هاشم به ثمر رسيد . -