هامش
- لاجرم ، چون كسى متابعت ومطاوعت ومحبت ونهايت أطاعت اين حضرت را نسبت به امام عليه السّلام ومراسم شكيبايى بر بلايا وشكرگذارى در هر حادثه از حوادث شديده روزگار را بنگرد ، معلوم تواند كرد كه اين وجود مقدس را چه مراتب عاليه ومقامات است كه جز از أنبيا وأوليا متوقع نتوان بودذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ . *اين حضرت جلالت آيت را عصمة اللّه ، أمينة اللّه ، وليّة اللّه وعالمه غير معلمه وفهمه غير مفهّمه ومحدّثه ومخبره موثّقه وناموس كبريا ونائبة الزهرا خوانند . از اين عناوين وألقاب معلوم مىشود كه خداى تعالى اين نفس قدسي را چگونه استعدادي عطا فرموده وچگونه بضاعت ورتبتى عنايت كرده است كه بتواند داراى اين مراتب باشد .
مقام اين مخدره به جايى رسيد كه در كربلا نسبت به امام زين العابدين عليه السّلام كه ولىّ كردگار است ، درجهء حضرت صديقه طاهره را نسبت به امام حسين صلوات اللّه عليهم دريافت . حضرت سيد الشهدا در مقامات احترام اين خواهر والااختر بسى مبالغت مىفرمود واز اين گوهر بحر عصمت وطهارت ورضا وتسليم در تمامت آن مصائب هر وقت سخنى بر زبان بگذاشت ، همه از روى شكر ورضا به قضا وتسليم به امر وارادهء خداوند تعالى بود .
صاحب جنّات الخلود مىنويسد : « زينب كبرى در بلاغت وزهد وتدبير وشجاعت با پدر ومادرش همانند بود وبعد از شهادت حضرت امام حسين عليه السّلام به تمامت أمور أهل بيت ، بلكه قاطبهء زمره بني هاشم به رأى ورويّت آن حضرت اصلاح پذيرفت . »
راقم حروف گويد : « همين رتبت بس عالي است كه كفالت جماعتى از أهل بيت رسالت وخاندان نبوت ورياست ايشان وديگران را آن حضرت برعهده كفايت گرفته باشد . اين امر عظيم را سهل وآسان نتوان شمرد واين مقام عالي را درخور هر تن نتوان دانست . در حقيقت ، قريب به رتبه ومقام ولايت وامامت ووصايت است ومتفرعات اين أصل أصيل را دانايان خبير وبينايان بصير توانند دريافت . »
فاضل دربندى در كتاب « اسرار الشهادة » در زير خطب احتجاج حضرت امام زين العابدين واين مخدره عليهما السّلام تحقيقات لطيفه مىفرمايد واز جمله مىنويسد : هر كس در اين خطبه حضرت زينب صديقه در مجلس يزيد عنيد واحتجاج آن حضرت ونفحات أنفاس قدسية واطراز كلمات شريفهاش بنگرد ، مىداند كه علم ومعرفت آن حضرت نه از نوع علوم ومعارف اكتسابيه است ؛ چه مانند اين احتجاج بر سبيل ارتجال بدون تقدم فكر ورويّت محال است كه جز از صاحب عصمت « على نمط الاستكفاء أو من يليه » صورت وقوع يابد .
واين نفس نورانية قاهره اين حضرت است كه بر نفس خبيثه رذيلة يزيد غلبه كرد وچندان كه در اين خطب مباركه واحتجاجات شريفه با اين كه بر كفر وزندقة وساير مثالب يزيد تصريح مىكرد وحاضران همه نگران بودند ، آن خبيث را آن امكان نبود كه سخن در دهان آن حضرت بشكند ومثالب ومعايب خود وپدر وجد واتباع وأشياع ايشان را به اين وضوح نشنود واخبار زوال ملك وشرف دودمان خود را استماع نكند . -