هامش
- آورده واضافه نموده [ است ] كه أو شاعرى بود كه به پدران وأجداد خود افتخار مىكرد . أو در دوران متوكل وپس از وى مىزيست . انديشمند بزرگ ، علامهء أميني در « الغدير » ج 3 ، ص 3 چاپ نجف در ضمن شعراى غدير از أو ياد نموده است .
اما عبيد اللّه بن حسن بن عبيد اللّه بن عباس عليه السّلام ، محمد بن يوسف جعفري دربارهاش گويد : مردى بسان أو در هيبت وشكوه ومروت نديدم ؛ أو امارت دو حرم شريف مكة ومدينه وامر قضاوت آن دو شهر را در دوران مأمون به سال 204 ه . ق به عهده گرفت . 13
در سال 204 و 206 مأمون أو را به توليت أمور حجاج برگزيد . 14 ودر حيات خليفهء مذكور در بغداد درگذشت . مادر أو وبرادرش عباس ، أم ولد بوده است .
به اعقاب عبيد اللّه از فرزندش على كه در دمياط بودهاند ، بنو هارون وآنان كه در فسا بودهاند ، بنو هدهد گويند وگروهى ديگر در يمن بودند .
اما حسن بن عبيد اللّه ، فرزندش عبيد اللّه داراى يازده پسر شد كه از آنان است : قاسم بن عبد اللّه بن حسن بن عبيد اللّه - قاضى وأمير حرمين - بن حسن بن عبيد اللّه بن عباس عليه السّلام . أو در مدينه از جاه ومقام برخوردار ومتكلمي فصيح بود ؛ بين فرزندان على وجعفر ( ظاهرا مقصود فرزندان حضرت هادي عليه السّلام است ) صلح وآشتى برقرار ساخت واز أصحاب امام حسن عسكرى عليه السّلام به شمار مىرفت . 15
* * * با مرورى گذرا كه بر برخى از نوادگان واعقاب قمر بني هاشم عليه السّلام نموديم ، به دست مىآيد كه تمامى نسل باقيمانده از أبو الفضل عليه السّلام به سبب نسبت گرانقدرشان به پرچمدار كربلا ، بزرگانى صاحب فضل وكمال بودهاند ؛ چرا كه آنان فقيه ، محدّث ، نسبشناس ، أمير وأديب بودند واين امرى شگفت نيست ؛ زيرا آنان وارث صفات حميده وخصائص ارجمند پدر وجد بزرگوارشان عليه السّلام بودهاند . آثار شرف وسيادت در سيمايشان در تلألؤ بود ، خون وگوشتشان آكنده از علم وعمل بود وهيبت ومناعت طبع ، خط اصلى زندگيشان بوده است .
از ديگر نوادگان قمر بني هاشم عليه السّلام سيد بزرگوار سيد حمزه است كه گنبد وبارگاه باشكوهش در مدحتيه در نزديكى حله مىباشد .
حمزه از نوادگان جليل القدر أبو الفضل عليه السّلام ، سيد عظيم الشأن أبو يعلى ، حمزة بن قاسم بن علي بن حمزة بن حسن بن عبيد اللّه بن عباس بن أمير المؤمنين عليهما السّلام مىباشد . علامهء بزرگوار ميرزا محمد على اردوبادى صفحاتى طلايى دربارهء حيات أو نگاشته است كه ما عين سخنان وى را نقل مىنماييم . أو گويد :
أبو يعلى از علماى أهل بيت ويگانهاى برخاسته از خاندان وحى وسروى بلند افراشته در بوستان بني هاشم است . أو از مشايخ روايت بود وعلماى ديار براي بهرهورى از علوم أهل بيت عليهم السّلام نزد وى مىشتافتند ؛ كه از جمله آنان است : -