هامش
- شباهتش به جدش أمير المؤمنين عليه السّلام عطا شود . »
أو با زينب دخت حسين بن علي بن عبد اللّه بن جعفر طيار ، معروف به زينبى به سبب نسبتش به جدهاش زينب كبرى عليها السّلام ازدواج نمود . نوهء حمزه ، به نام محمد بن علي شاعرى مورد احترام وساكن بصره بود كه از امام رضا عليه السّلام وبرخى ديگر از أئمة عليهم السّلام روايت نقل كرده است ودر سال 286 درگذشت . 9 در شرح حال برادرزادهاش حمزة صاحب مرقد وبارگاه در نزديك حله ، خواهد آمد كه مادر حضرت ولى عصر ( أرواحنا فداه ) به خانهء أو پناهنده شد . « تاريخ بغداد » ج 2 ص 63 سرگذشت أو را بيان داشته [ است ] وگويد : « از جمع بسيارى روايت نقل نموده وصاحب صدق وراستى بوده است » . در « تهذيب التهذيب » ج 9 ، ص 352 أو را به علوي بغدادي وصف نموده واز أبى حاتم نقل كرده ( يا نقل شده ) كه وى راستگو ودرستكردار [ است ] واحاديثى كه نقل مىكند ، موثق ومورد اعتماد است .
اما إبراهيم ، معروف به جردقه ، در رديف فقها وأدبا وزهاد قرار داشته وفرزندش على ، از سخاوتمندان دوران وصاحب جاه وشرف بوده ودر سال 264 درگذشته است . وى نوزده فرزند به يادگار گذاشت واز نوادگان أو أبو الحسن علي بن يحيى بن علي بن إبراهيم جردقه است كه جانشين أبى عبد اللّه بن داعى در نقابت [ علويين ] در شهر بغداد بوده است .
وعبد اللّه بن علي بن إبراهيم جردقه به بغداد رفت . سپس در مصر مسكن گزيد واز بيان حديث در آن شهر امتناع ورزيد ، سپس به بيان حديث پرداخت . كتابي چند داشت كه به نام جعفريه ناميده مىشد وحاوي فقه شيعي بود . وى در مصر در رجب سال 312 وفات يافت . 10
أبو نصر بخارى در « سر السلسلة » دربارهء عباس بن حسن بن عبيد اللّه بن عباس عليه السّلام گويد :
فردى از بني هاشم بهسان أو در جرأت وصراحت لهجه وتندگويى مشاهده نشده است .
در أيام هارون الرشيد به بغداد آمد وهمنشين أو وبعد از أو مصاحب مأمون گشت . أو از بزرگان بني هاشم در فصاحت بيان وشعر بود 11 ، وبه سبب فضل وأدب وكمالش هارون أو را به كنيه مىخواند . 12
عباس داراى ده فرزند شد كه از جملهء آنان عبد اللّه - كه مادرش افطسيه بود - مىباشد كه در رديف أهل أدب وشعر قرار داشت . در « سر السلسلة » آمده است كه أو نزد مأمون رفت واز مصاحبان أو گشت ؛ وچون مأمون از فوتش اطلاع يافت ، گفت : بعد از تو اى فرزند عباس ، همهء مردم ( در نظرم ) مساوى گشتند ؛ وجنازهاش را پياده تشييع نمود وأو را شيخ ابن شيخ مىناميد .
مؤلف كتاب « عمده » گويد :
از نوادگان عباس ، ساقى كربلا عليه السّلام ، أبو طيب محمد بن حمزة بن عبد اللّه بن عباس بن حسن بن عبيد اللّه بن عباس است كه از مروت وبخشش فراوان برخوردار بود وبه خويشانش رسيدگى بسيار مىنمود . نيكيش به همگان مىرسيد واز فضلى كثير وجاهى عظيم بهره داشت . در طبريه از بلاد أردن ، أموال واملاكى داشت . طغج بن جف فرغانى بر أو حسد برد وبرخى از سپاهيان خود را به سوى أو فرستاد ووى را در باغش در طبريه در صفر سال 291 به قتل رساندند وشعرا در سوگش سوگنامهها سرودند .
به فرزندان ونوادگان أو بنو الشهيد گفته مىشد . مرزبانى در « معجم الشعراء » ص 435 شرح حال أو را -