هامش
- فارسي اسفرود گويند ومعروف به باقرقره است . آن مرغها را كسى بهبانوى معظمه رباب هديه فرستاده كه از آن غذا تهيه كند وبراي ماتم نگهداشتن بر سيد الشهدا عليه السلام وگريه وزارى به آن حضرت تقويت شود وآن بانوى معظمه نيز فرموده كه طعام درست كردن از مرغان لطيف در ماتم آن حضرت تناسب ندارد . غذاهاى لذيذ را در عروسىها درست مىكنند وامر كرد آن مرغها را از خانه خارج كردند ووقتي كه آنها را از خانه بيرون بردند ، مرغان پريدند واز آنها اثرى ديده نشد .
اين است حاصل معنى ومفاد آن روايت ؛ ولى علامهء مجلسي قدس سره وجوه چندى در مرآة العقول در شرح خبر مزبور ذكر كرده كه مايهء بسى تعجب است . أو مىفرمايد : « وقيل كأنّ النِّساء كنّ من الجنّ أو كنّ من الأرواح الماضيات فتجسدن ( انتهى ) وبالجملة الخبر لا يخلوا من تشويش واضطراب لفظاً ومعنى » 4 .
قلت : لا اضطراب في ألفاظ الخبر ولا تشويش في معناه كما عرفت نعم لا شكّ في ضعف سند الخبر على المشهور ومصقلة مهمل في كتب الرّجال ولم يذكر له في الكافي غير هذا الخبر ولكن وجوه الخبر في الكافي يكفي في هذا الموضوع التاريخي .
وما ذكرناه من معنى الخبر هو المتعين في معناه ولا يحتمل غيره وإليه أشار الفاضل الصالح المازندراني رحمه الله في شرحه على الكافي ، فراجع 5 .
1 . رباب بنت امرئ القيس كلبى است ونسبت دادن شيخ ابن شهرآشوب قدس سره در مناقب ، ج 4 ، ص 82 ، رباب را با امرئ القيس كندى شاعر مشهور اشتباه است . وكندى كافر بوده وكلبى بعد از اسلام آوردنش رباب را به سيد الشهدا عليه السلام تزويج كرده است وشايد در نسخه مناقب اشتباه مطبعي ، يا خطا از قلم ناسخ است .
2 . الدر المنثور ، ص 203 ، ط بولاق مصر ، به سال 1312 ه . ق .
3 . رجوع شود به أصول كافى ، باب مولد الحسين عليه السلام .
4 . اينجا آخر عبارت مرآة العقول است ، ج 1 ، ص 395 ، ط سنگى .
5 . شرح كافى ، ملّا صالح مازندرانى قدس سره ، ج 7 ، ص 230 .
قاضى طباطبايى ، تحقيقى راجع به أول أربعين حضرت سيدالشهدا عليه السلام ، / 358 - 361
در موضوع باقي ماندن حرم با وفاى امام عليه السلام بانوى معظمه ( رباب ) كه گفته شده تا يك سال در كنار قبر مطهر در كربلا مانده وبعد به مدينه مراجعت ووفات كرده واين قول كه گفته شد : « بعيد نيست أصل داشته باشد ! طرفدار شبهات اين قضية را به اعتقاد خود از محالات دانسته وشبهاتى به راه انداخته است بعد از آن كه راجع به خبر مصقلة الطحان در اين كتاب نگارش دادهام ، آنها را پس از شكستن سروپاى مطلب نقل نمودهام ، بدون اين كه از روى رشك به تحقيقات اينجانب اشاره نمايد وگفته است :
از خبر مصقلة استفاده مىشود كه رباب اقامهء عزا را در مدينه كرده ونه در كربلا . علاوة ، امام سجاد عليه السلام هرگز همسر حسين عليه السلام را در كنار قبر پدرش تنها نمىگذاشت تا يك سال بماند وبعد از يك سال به مدينه رجوع كند ودر آنجا از دنيا برود .
بعد گفته است : آيا ذي شعوري اين عمل منافى غيرت را كه امام سجاد عليه السلام مادر خود را در وسط -