هامش
- رسانيده كه امام عليه السلام أو را تنها گذاشته است ؟ ودر مراجعت از كربلا به مدينه تاريخ اشخاص را تعيين نكرده كه با چه اشخاص مراجعت كرده است تا طرفدار شبهات باور نمايد وقطعاً با اشخاصى مراجعت كرده است كه مورد اطمينان بودهاند . سكوت تاريخ دليل آن نيست كه ما اشخاصى كه با آنها مراجعت كرده است را بايد بشناسيم واگر نشناسيم ، باور ننماييم .
علاوة معلوم مىشود كه صاحب اين كلمات وشبهات ، اطلاع كامل از تاريخ كربلا نداشته است ؛ زيرا به مجرد اين كه يزيد پشيمان شد وگناه را به گردن ابن زياد انداخت ، مردم از هر طرف رو به كربلا نهادند وبهويژه قبيلهء بنىاسد أطراف قبر مطهر را گرفتند وشب وروز كنار قبر مطهر خالى نبود ودر دهات نزديك قبر أطهر بودند ودائماً به دور قبر مطهر پروانه وار مىگشتند وموقعى نمىشد كه خالى بماند . حتى بعضىها قايلند كه بنا را به دور قبر مطهر ، بنىاسد ساختمان كرده ومسجد بنا نمودند . بعضي قايلند كه مختار ثقفى تشييد بنا كرده است ؛ ولى جاى شك نيست كه بعد از دفن سيد الشهدا سلام اللَّه عليه دور قبر مطهر هيچ وقت خالى نمانده است ، چون طرفدار شبهات اطلاع نداشته ، غيرتش بهجوشآمده وگفته كه چهطور مىشود در وسط بيابان قفر بانوى مكرمه بدون مرد محرم بماند . از مسلّمات تاريخ است كه قبر مطهر سيد الشهدا عليه السلام از روز دفنش ، اطرافش هيچ زمان از زوار خالى نمانده ؛ حتى آن موقعى كه هنوز قبه وبنا ساختمان نشده بود ، دور قبر مطهر از زوار خالى نبود . چنانچه خود طرفدار شبهات به آن اعتراف دارد ، مگر در زمان متوكل عباسى مدتها مأموران دولتي نمىگذاشتند كسى به كنار قبر أطهر برود وهر وقت هارونالرشيد ويا متوكل قبهء مباركهء قبر مطهر را خراب مىكردند ، شيعيان از هر طرف هجوم مىآوردند وفورى قبه را بالاى قبر مطهر ساختمان مىكردند ؛ چنانچه بر مطلع به تاريخ كربلا اين مطلب پوشيده نيست .
ابنالاثير كه اين قول را نقل كرده كه « بانوى مكرمه نزد قبر مطهر مانده » اگر أصل داشته باشد ، هيچ گونه مانعى به نظر نمىرسد ، مگر غيرت طرفدار شبهات به جوش آمده باشد وقبول ننمايد كه چه طور آن بانوى معظمه در كنار قبر مطهر تنها وبدون شخص محرمى مانده است ؟
اولًا : در اين گونه نقل قصهها مسامحه مىشود ادّعاى اين كه بانوى معظمه در كنار قبر مبارك مانده است ، معنى آن اين نيست كه شب وروز از قبر مطهر جدا نشده ، بلكه ممكن است در آن آبادانىها وقراى نزديك حائر مقدس أقامت نموده وأغلب اوقاتش نزد قبر مطهر بوده است . چنانچه آن زمان كه هنوز قبر مطهر أمير المؤمنين عليه السلام مشهور نشده [ است ] وغير از خواص از شيعه وأصحاب أئمة عليهم السلام كسى ديگر نمىشناخت . آنها كه مىشناختند وبه زيارة قبر أطهر مىآمدند ، در قريهء نزديك بربوات بيض كه در آنجا قبر مبارك واقع است وبه آن قريه نجف مىگفتند ، بعد داخل نجف فعلى شده ودر آن محل توقف مىكردند واز آنجا به زيارة قبر مبارك مشرف مىشدند . همچنين در زيارة سيدالشهدا عليه السلام در قراى نزديك به حائر حسينى توقف مىكردند واز آنجا به زيارة حائر مقدس مشرف مىگشتند وبانوى معظمه أغلب اوقاتش نزد قبر مبارك بوده است .
ثانياً : ماندن بانوى مكرمه نزد قبر مطهر جاى استبعاد نيست ؛ چون در صدر اسلام توقف زوجات -