هامش
- رهسپار داشتند . بعد از آن كه به آن تفصيل وارد كوفه شدند ، ابن زياد ايشان را در مكاني بداشت واين قضية به يزيد برنگاشت ومنتظر امر يزيد گشت وجمعى از اين بشارت به يزيد بردند ويزيد بدو نوشت كه : « أهل بيت وأثقال واحمال ورئوس شهدا را به شام بفرست » . با اين كه بعد از آن كه يزيد از شهادت آن حضرت خبر يافت متحير ومبهوت ماند وبعد از مشورت با خاصان خويش ، ايشان را احضار نمود وحكم داد در هر شهر وبلدهاى كه در عرض راه عبور دهند ، سرها را بر سر نيزهها نصب كنند ومردم را به استقبال دعوت نمايند واز آن پس كه حكم يزيد به عبيداللَّه ملعون پيوست ، چند روز به تجهيز وتهيهء ايشان پرداخت واز آن گذشته ، مجالس ومكالمات أو با امام زين العابدين وأهل بيت عصمت نيز مشهود است وبا آن خبر ابن جوزي ورفتن امام زين العابدين در منزل مرد كوفي چنان كه أشارت يافت ، معلوم است مدت مكث ايشان در كوفه مختصر نبوده است واز آن پس كه ايشان را به شام حمل كردند ، أغلب منازل ايشان وملاقاة ايشان با اهالى أمصار 2 وبلدان 3 وقرى وتوقف ده روزهء ايشان در كنار شهر ميافارقين وسه روز در نصيبين وسه روز در خارج شهر دمشق ، چنان كه شيخ عمادالدين حسن بن علي طبرسى ، معاصر خواجة نصير الدين طوسي در كتاب كامل بهايى ياد كرده است ، ورود اهلبيت را در شانزدهم ربيعالاول به دمشق والحاق سر مبارك را در بيستم شهر صفر به بدن مطهر كه روز أربعين سال دوم باشد ومكالمات ايشان مضبوط ووقايع عرض راه مبسوط است ، نمىتوان گفت كه ايشان را از راهى غير معتاد 4 كه آن هم موهوم است ، عبور دادند . وانگهى ايشان أغلب زن وأطفال مصيبتزده ورنجور بودند . پس چگونه ممكن بود آنها را به سرعت وشتاب روانه دارند . پس مىتوان گفت كه آن خبري را كه حسن بن علي بن محمّد طبرسى در كتاب كامل تصريح كرده وورود آل رسول صلى الله عليه وآله وسلم را به دمشق در روز چهارشنبه شانزدهم ربيع الأول مرقوم داشته ، به صواب مقرون است ومىتوان خبر آن كس را كه ورود أهل بيت را در أربعين أول به كربلا در هنگام سفر كردن از كوفه به شام منتخب دانسته است ، انتخابى درست وصحيح شمرد ؛ اما ببينيم در اين ورود به كربلا ، ملاقاة جابر چگونه بوده است ؟ آيا به تصريح مىتوان قائل شد يا نه . بر أهل خبرت وتتبع پوشيده نخواهد ماند . اما مراجعت أهل بيت از شام از كليهء اخبار چنان معلوم مىشود كه مدت مكث اهلبيت در دمشق ، متمادى بوده است .
يكى اين كه چنان كه پارهاى نقله اخبار أشارت كردهاند ، زمان مكث 5 ايشان در مجلس كمتر از يك ماه نبوده است ؛ بلكه چنان كه از اين پيش أشارت رفت ، بيشتر بوده است . ديگر آن كه آن مجالس وخطب ومكالمات با يزيد وديگران ومدتها دچار سختىها بودن وبعد اظهار مهر ودوستى يزيد با ايشان وحضور ايشان در مجلس أو بر خوان مائده أو وآمدن أهل بيت در سراى خاصه أو وگاهى در سراى منفرد به خودشان وسوگوارى داشتن واندك اندك همهمه در مردم افتادن واز خواب غفلت بيدار شدن وزبان به شتم وطعن ولعن يزيد گشودن ونيز رسيدن نامههاى نكوهشآميز از ابن عباس وابن عمر وغير ايشان وملامت كردن مردم خارج از مذهب يزيد را وفتنه ابن زبير وآشوفتن مردم أغلب بلاد وطغيان وسركشى ايشان محل ترديد وسخن نيست . ببينيم يزيد با اينگونه نكرا وحيلهء خودش ودوستخواهانش چگونه با -