( 45628 - 45622 )
الا المقارعة بالسيف ،
استثناى منقطع است وحكم خدا كه امام ( ع ) آن را در اين عبارت نتيجهء ضربات شمشير قرار داده ، عبارت از پيروزى يا شكستى است كه نصيب يكى از دو طرف مىشود .
( 45641 - 45629 )
وانّ عندكم الأمثال . . . ووقائعه ،
امام ( ع ) در اين قسمت از سخنان خود مردم را به ياد سرگذشت مردمان پيشين مىاندازد ، كه خداوند در قرآن بيچارگيها وبدبختيهاى فراوان آنان را به منظور پند واندرز ، مثل قرار داده است ، وواژهء أيام كناية است از روزگارانى كه خداوند در وقتي كه بر اثر معاصي استحقاق يافتند ، آنان را به كيفر وعقوبت رسانده است وحضرت با اين بيانات ياران خود را هشدار مىدهد كه دست از مخالفت وى بردارند .
( 45653 - 45642 )
فلا تستبطئوا . . . بأسه :
اين جمله نيز نوعي تهديد است وامام ( ع ) با اين مطلب مردم زمان خود را توجه مىدهد كه بىدرنگ در پى گناه ومعصيت ، عقوبت وكيفر حتمي است ، اطلاق لفظ استبطاء در اين مورد مجاز است ، زيرا معناى حقيقي آن موقعى است كه آدمي در انتظار واقع شدن امرى حريصانه بسر مىبرد وهنگامى كه مىبيند ، دير شده به طلب آن برمىخيزد وحال آن كه هيچ خردمندى به دنبال عقوبت وكيفر نمىرود تا بگوييم حضرت آنها را از اين كار نهى كرده است پس به معناى حقيقي نيست اما از اين بابت كه انسان هر گاه قصد انجام دادن معصيتي مىكند ، عقوبت وكيفر گناه را نزديك نمىبيند بلكه آن را خيلى دور تصور مىكند واين تصور ، وى را در انجام دادن گناه كمك مىكند وچون به طريقي اين استبعاد سبب وعلت گناه شده ، از راه اطلاق اسم جزء بر كل ، استبطاء كه در حقيقت جزء علت است علت تامه به حساب آمده ومورد توبيخ واقع شده است . دليل ديگر بر اين اطلاق آن است كه در حقيقت كسى كه اقدام به گناه مىكند با علم به اين كه پىآمد آن ، مجازات وكيفر است مثل آن است كه مىخواهد هر چه زودتر به آن برسد وبا انجام دادن گناه به استقبال آن