دو صفت را به خود اختصاص داده ومىفرمايد به دليل تقدس وتنزّه ذات أقدس وى از همانندى مخلوقات وبلندى مرتبهء وى شايستهء اين ويژگى است پس از اين روست كه كبريايى وعزت را به خويش اختصاص داده است .
( 43305 - 43297 ) 5 - كساني را كه در اين امر با وى به رقابت برخيزند وبخواهند خود را به اين دو صفت متصف سازند مورد لعنت قرار داده است چنان كه پيش از اين روايتي از پيامبر نقل شد كه خداوند فرمود : هر كس با من در اين دو امر منازعه كند وى را در آتش دوزخ مىاندازم ومعلوم است كه هر كس در جهنم بيفتد ملعون ومطرود از خير ورحمت خداوند است ولغت منازعه كه در اين روايت ذكر شده مجاز واز باب ذكر لازم وارادهء ملزوم ونيز متضمن تشبيه مىباشد ، به اين بيان كه سرپيچى كردن ومخالفت متكبران از فرمانهاى خداوند را تشبيه به اين امر كرده است كه گويا آنها در صدد آنند كه صفت مخصوص خدا را به قبضهء خود در آورند وچون لازمهء اين عمل نزاع وجدال در گفتار مىباشد از اين رو تعبير به منازعه شده است .
( 43310 - 43306 ) 6 - در مورد همين صفت تكبر ، فرشتگان خود را مورد آزمايش وامتحان قرار داده است ، گر چه اختبار وآزمايش به اين دليل انجام مىشود كه شخص يا شيئى مورد آن ، شناخته شود ولى اين منظور در موردى عملي است كه امتحان كننده مورد امتحان را نشناسد وبه اين وسيله بخواهد آن را بشناسد ، پس در مورد خداوند به عنوان استعاره به كار مىرود يعنى خداوند كه بندهء خود را بطور كامل مىشناسد ومعصيت كار ومطيع را از اوّل مىداند ، ملاك پاداش وكيفر را بر انجام دادن تكاليف مقرر ساخته است كه اگر أطاعت كردند ثواب ، واگر مخالفت كردند كيفر مىبينند ، وهمين وضعيت در بارهء خداوند را حضرت تشبيه كرده است به اين كه مولايى مىخواهد غلام خود را بيازمايد كه آيا مطيع است يا گستاخ وبه اين دليل عنوان آزمايش را بطور مجاز در بارهء خداوند به كار برده است .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 408
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٠٨