طرد مىكند . ودر موقع نصيحت كردن وخيرخواهى سختى وزورگويى به عمل مىآورد ، واگر كسى سخن أو را نپذيرد وبا دليل ردّ كند خشمگين مىشود ونسبت به دانش آموزان خود ، درشتى روا مىدارد وآنان را حقير شمرده به خدمت مىگيرد ، غيبت وبدگويى مىكند وحرف زياد مىزند ، از اثرهاى سوء تكبر آن است كه گاهى باعث ترك بسيارى از كارهاى پسنديده مىشود ، از جمله اين كه ، تواضع را ترك مىكند واز مجالست با پايينتر از خود دورى مىنمايد وبا صاحبان حاجت به نرمى رفتار نمىكند وبسيارى از نارواهاى ديگر .
نكوهش تكبر از نظر قرآن وسنت
نكوهشهاى زيادى از اين خوى ناپسند در قرآن وسنت نقل شده است : اما در قرآن مىفرمايد .
الف :
« كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ
« 3 » » .
ب :
« وَاسْتَفْتَحُوا وَخابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ
« 4 » » واما سنت :
الف : پيامبر أكرم فرمود : خداوند متعال مىفرمايد : كبريايى در خور من وبزرگوارى شايستهء مقام من است ، وهر كه اين دو صفت را بر خود روا دارد ، با من به ستيزه برخاسته است ومن أو را در جهنم سرنگون خواهم ساخت .
ب : امام ( ع ) مىفرمايد : كسى كه در دلش ذرهاى تكبر وخود پسندى باشد داخل بهشت نمىشود ، واين كه اين صفت پردهاى ميان انسان وبهشت مىشود به آن دليل است كه وى را از خويهاى پسنديدهاى كه در حقيقت راههاى ورود
هامش
( 3 ) سوره مؤمن ( 40 ) قسمتى از آية ( 34 ) يعنى : اين چنين مهر مىنهد خداوند بر دل هر متكبّر ستمكارى .
( 4 ) سوره إبراهيم ( 14 ) آية ( 14 ) يعنى : فتح وپيروزى نصيب رسولان الهى وهلاكت وحرمان سزاى هر ستمگر وجبّار است .