به پوششى براي وى كرده ، وبه اين دليل واژهء زرهپوشى را برايش استعاره آورده وكلمهء لباس را هم به عنوان ترشيح آن ذكر فرموده است
ونيز در جملهء :
( 43380 - 43377 )
خلع قناع التذلل ،
خلع استعاره وقناع ترشيح آن است يعنى شيطان نقاب فروتنى وبندگى در پيشگاه حق را كه همچون حجابى براي حفظ آبروى بندگى أو بود از صورت خود بدور افكند وخود را رسواى خاص وعام كرد .
( 43400 - 43381 )
ا لا ترون . . . بترفّعه ،
در اين عبارات حضرت وجوهى را بيان فرموده است كه خداوند شيطان را به علت كبر وخود پسنديش پست وخوار كرده است وآن وجوه از اين قرار است :
الف - پس از آن كه أو را از بهشت بيرون فرستاد ، در دنيا مورد لعنت قرارش داد ، وفرمود :
« قالَ اخْرُجْ مِنْها مَذْؤُماً
« 11 » » ب - در آخرت براي وى زبانهء آتش مهيا كرد ، وگفت :
« لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَمِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ
« 12 » » .
( 43459 - 43404 )
ولو أراد اللَّه . . . على الملائكة ،
اين جمله استدلال به صورت قياس استثنايى مركب از دو شرطيهء متصله مىباشد كه صغراى آن دو از ولو أراد اللَّه . . .
لفعل ، وكبراى آن از ولو فعل نا آخر مىباشد وتالي كبرى مركب از دو جمله است كه يكى بر ديگرى عطف شده است ، ومعناى مقدمهء صغرى اين است كه اگر خداوند پيش از آفرينش آدم اراده مىكرد كه أو را از نور شفاف لطيفى بيافريند كه چشمها را خيره كند وزيباييش خردها را دچار حيرت سازد واز عطرى به وجود آورد كه بوى خوشش روحها را تازه كند واز گل وخاك تيره وتاريك أو را نيافريند ، مىتوانست ، زيرا اين امر براي خداوند مقدر وممكن است .
هامش
( 11 ) سوره أعراف ( 7 ) قسمتى از آية ( 17 ) يعنى : از بهشت بيرون شو ، در حالي كه مورد نكوهش ولعنت مىباشى .
( 12 ) سوره ص ( 38 ) آية ( 84 ) يعنى : جهنم را از تو وتمامى پيروانت پر مىكنم .