أهل ايمان به بهشت است ، باز مىدارد پس كبر وعجب ، اين دو خصلت ناروا ، تمام درهاى رحمت خدا را بر روى انسان مىبندد زيرا با وجود اندكى از تكبر هرگز مؤمن نمىتواند به محبوب خود دست يابد وبراي متكبر امكان ندارد كه خصال ناپسند را ترك كند وبه جاى آن صفات پسنديدهاى از قبيل فروتنى وكظم غيظ ونصيحت پذيرى ونرم زبانى را پيشهء خود سازد . خلاصه آن كه هيچ صفت زشتى نيست مگر آن كه شخص خود پسند به منظور حفظ خود بزرگ بينىاش آن را بر خود روا مىدارد وهيچ فضيلت پسنديدهاى نيست مگر آن كه براي حفظ موقعيت خود آن را ترك مىكند ، اين است حقيقت آن كه هر كس ذرّهاى تكبر داشته باشد داخل بهشت نمىشود وبرخى از صفات مذموم بعضي ديگر از صفات زشت را با خود به همراه مىآورند ، وبدترين اقسام تكبر وخود پسندى آن قسمتى است كه آدمي را از كسب علم وعمل به آن باز دارد ومانع پذيرفتن حق وتسليم در برابر آن شود .
اكنون كه با خلاصهاى از مطالب خطبهء شريف آشنا شديم به شرح آن مىپردازيم : ( 43279 - 43273 ) امام ( ع ) در آغاز سخنان خود ، خداى را به چند اعتبار ستوده است كه در ذيل بيان شده است :
1 - حق تعالى آراسته به عزت وكبريايى است ، ذاتي مىتواند متصف به صفت كبريايى وعزت باشد كه دو امر در أو ، يافت شود .
الف - آگاهى به كامل بودن ذات خود داشته باشد .
ب - شرافت وبرترى بر كليهء ما سواي خود ، داشته باشد .
حق تعالى كه مصداق أكمل اين دو امر مىباشد ، به اين دو صفت از هر موجودى شايستهتر خواهد بود ، ذات حق تعالى داراى كمال مطلق وبىنهايت است ، به دليل اين كه تمام كمالات از وجود وهستى نشأت مىگيرد ووجود خداوند اتمّ وأكمل وجودهاست ، وهر موجودى هستى خويش را از أو
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 406
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٠٦