« اى برادران من ! از آنچه شما مىدانيد ناآگاه نيستم ، ليكن چگونه مرا بر اين توانايى است وحال آن كه گروهى كه مردم را بر ضدّ عثمان گرد آوردند همچنان در حدّ قدرت وشوكت خود باقي هستند ، آنان بر ما فرمان مىرانند وما بر آنان چيرگى نداريم ، آرى آنها همان كساني هستند كه غلامان شما با آنها قيام كرده وباديه نشينان به آنها پيوستهاند ، آنها هم اكنون در ميان شما هستند ، وبه هر كارى كه بخواهند مىتوانند شما را وأدار كنند وآزار برسانند ، آيا شما راهى براي قدرت يافتن برخواستههاى خود مىبينيد ؟ همانا دست به اين كار زدن ناداني وجاهليّت است ، اين گروه داراى قدرت ويار وياورند ، مردم در باره اين امر اگر به جنبش در آيند بر چند دسته خواهند شد ، گروهى با شما همراه وهمداستانند ودستهاى خلاف آنچه را شما مىخواهيد خواهانند ، وعدّه ديگر نه طالب اينند ونه خواهان آن ، بنا بر اين شكيبايى كنيد تا مردم آرام شوند ، ودلها بر جاى خود قرار گيرد ، وباز گرفتن حقّ آسان وميسّر گردد ، پس شتاب نكنيد وبنگريد به شما چه فرمان مىدهم ، وكارى نكنيد كه نيروى ما ضعيف شود ، وقدرت ما از ميان برود ، وسستى وزبونى به بار آيد ، من در باره اين امر تا آن جا كه ممكن است خويشتندارى خواهم كرد واگر چارهاى نيابم آخرين دارو داغ كردن است . »
[ شرح ]
( 35740 - 35666 ) الف ، در واژه إخوتاه بدل از ياى متكلم است كه مضاف اليه مىباشد ، وها در آخر آن براي سكت است .
بايد دانست كه أمير مؤمنان ( ع ) اين سخنان را در باره عذر تأخير قصاص از كشندگان عثمان ايراد كرده است .
فرموده است : إنّي لست أجهل ما تعلمون .
اين جمله دليل بر اين است كه آن حضرت اجراى اين امر را در نظر داشته است ، امّا خلاصه آنچه در باره علل تأخير اين كار بيان فرموده عدم امكان لازم براي انجام دادن آن است ، از اين رو فرموده است چگونه مىتوان به اين كار دست