زادگاه آن حضرت ، ومدينه محلّ هجرت أو در شمار مناقب آن بزرگوار ذكر شده براي اين است كه مكّه به سبب قرار داشتن خانه خدا يا بيت عتيق در آن داراى شرف ، ومدينه به واسطه مردمش كه پيامبر أكرم ( ص ) را در هنگامى كه به آنجا هجرت فرمود جا وپناه دادند وبه ياريش برخاستند ، داراى شرافت ومزيّت است زيرا در همين شهر بود كه نامش بلند وآوازهاش پخش گرديد ودعوتش گسترش يافت ، ودر زماني كه پيامبر خدا ( ص ) به اين شهر هجرت فرمود مدينه شهري بىآب وگياه ، واز نعمت وآبادانى كمي برخوردار بود ، ومردمى ضعيف وناتوان داشت كه دشمنان آنها بر آنان چيره شده ومشركان بر آنها قوّت وقدرت يافته بودند ، با اين همه در اين شهر بود كه نام آن حضرت بالا گرفت وآوازهاش پيچيد واين نيز از آيات ودلائل صدق نبوّت آن پيامبر گرامى ( ص ) است .
مراد از حجّت كافيه در جمله : أرسله بحجّة كافية آياتي است كه در سركوب دشمنان خدا بر أو نازل شده وهمچنين موعظهها ورهنمودهاى حياتبخشى است كه قرآن كريم مشتمل بر آنهاست ، ونيز وعد ووعيدها وسنّتهاى عالي وحكم وأمثال وذكر سرگذشت ملّتهاى گذشته ودستورهاى پسنديدهاى است كه قرآن مردم را به بهترين نحو به سوى پروردگار راهنمايى مىكند ، وهمين بس كه دلها را از بيمارى جهل وناداني شفا مىبخشد ، اين كه فرموده است : ودعوة متلافية براي اين است كه اسلام نظام اجتماع را كه دچار ويراني وفساد شده بود ترميم واصلاح كرد ، وتباهى دلهاى آنان را تلافى فرمود ، وسياهى پليدى را از صفحه قلوب آنها بزدود .
شرائع مجهولة عبارت از طرق دين وقوانين شريعت إلهي است كه تا پيش از ظهور پيامبر أكرم ( ص ) دسترسى به آنها ممكن نبوده وبدع مدخوله آيينهاى أهل جاهليّت وگناهها وتبهكاريهايى است كه در روى زمين مرتكب مىشدند ، أحكام مفصوله عبارت از احكام دين اسلام است كه در شرع تفصيل داده شده وبيان گرديده واگر كسى ديني جز اينها خواهان شود ، از راه راست منحرف شده ، وبدبختى أو در آخرت محقّق گرديده است ، وتنفصم عروته يعنى رشته تمسّكى را كه براي
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 530
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥٣٠