تنهايى وگودال گور خويش رسيده است ، اى واي از آن خانه وحدت ، وسراى وحشت وبي كسى غربت ، وگويى نفخه صور دميده ، وقيامت شما را فرا گرفته وبراي داورى حاضر شدهايد ، در حالي كه باطلها از شما زدوده گشته ، وبهانهها از ميان رفته وحقايق بر شما ثابت گرديده وأوضاع ، چگونگى خود را بر شما نمايان ساخته است ، بنا بر اين از عبرتها پند بياموزيد واز دگرگونيهاى روزگار عبرت اندوزيد ، واز اين هشدارها سود برگيريد . »
[ شرح ]
( 32058 - 32021 ) امام ( ع ) خداوند را از چند نظر به شرح زير ستايش كرده است :
1 - اين كه خداوند در چندين سوره قرآن « حمد » را كليد وسرآغاز ذكر خود قرار داده است .
2 - اين كه حمد سبب مزيد بخشايش اوست ، ومراد از حمد در اين جا شكر است چنان كه خداوند متعال فرموده است :
« لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ
« 1 » » ومىدانيم كه شكر نعمت ، نعمتت افزون كند .
3 - اين كه حمد دليل بر نعمتهاى خداوند است ، زيرا شكر تنها براي ولينعمت گزارده مىشود ، ودليل بزرگى اوست واستحقاق شكر اختصاص به ذات مقدّس حقّ تعالى دارد واوست كه سزاوار شكر وسپاس است ، زيرا أو مبدأ همه نعمتهاست وشكر جز براي أو شايسته نيست .
پس از اين امام ( ع ) به پند واندرز شنوندگان مىپردازد ، ورفتار روزگار را با گذشتگان به آنها گوشزد مىكند ، تا به توجّه به اين كه آنها نيز مانند گذشتگان وملحق به آنهايند از گمراهى باز گردند وبراي زندگى پس از مرگ كار كنند ، سپس به أحوال روزگار وسپرى شدن ايّام آن اشاره مىكند كه هر چه از آن مىگذرد ديگر باز نمىگردد واين كه هر دورانى را أهلي وبهرهاى از دنياست كه
هامش
( 1 ) سوره إبراهيم ( 14 ) آية ( 7 ) يعنى : اگر شكر كنيد نعمت خود را بر شما مىافزاييم .