اين جمله به گونه اعتراض وتأكيد بر شگفتى آن حضرت از چگونگى أحوال اين دنيا پرستان است ، ومانند اين است كه فرموده باشد ، اينان با اين جنگ ونزاعي كه بر سر اين مردار دارند بزودى از يكديگر بيزارى خواهند جست . بديهي است اداى سخن به اين گونه ، براي دورى جستن از نزاع بر سر دنيا در شنوندگان مؤثّرتر است .
( 30366 - 30300 )
فرموده است : ثمّ يأتي بعد ذلك طالع الفتنة الرِّجوف .
مراد از اين فتنه حمله تاتار ومغول است زيرا اين حادثه موجب زوال قدرت عرب گرديد ، يكى از شارحان گفته است آن فتنه اشاره به حوادثى است كه در آخر الزمان روى خواهد داد ، مانند فتنه دجّال ، ذكر واژه رجوف ( بسيار تكان دهنده ) اشاره به وقايع هراس انگيز ، واضطراب امر اسلام در اين رويدادهاست ، ومنظور از طالع فتنه مقدّمات وأوايل آن است ، به كار بردن صفت قاصمة ( شكننده ) كناية از اين است كه اين فتنه خلق بسيارى را نابود خواهد كرد ، واژه زحوف را براي آن فتنه ، به مناسبت شباهت آن به دلير مردى كه در جنگ پيوسته بر حريفان يورش مىبرد وبه سوى آنها رو مىآورد استعاره فرموده است .
پس از اين امام ( ع ) به بيان تأثيرات اين فتنه در مردم مىپردازد ، ومىفرمايد :
دلهاى گروهى كه در راه خدا گام برمىدارند ، دچار كژى وانحراف شده از راه راست باز مىگردند ، ومردانى كه از سلامت دين برخوردارند گمراه شده وبا ارتكاب معاصي ، خود را به هلاكت اخروى گرفتار مىسازند ، در هنگام هجوم اين فتنه اختلاف آراء در باره دين خدا ، زياد مىگردد ، ونظريّات درست با أفكار نادرستى كه در ميان مردم پديد مىآيد درهم ومشتبه مىشود ، به گونهاى كه مردم نمىتوانند راه حقّ وطريق مصلحت را بشناسند ، وهر كس در برابر اين حوادث مقاومت ودر دفع آنها بكوشد دستخوش تباهى ونابودى مىگردد ، واژه تكادم ( گاز گرفتن ) را براي رهبران وسردمداران اين فتنه كه بر سر قدرت با يكديگر به جنگ وستيز مىپردازند ، ويا براي سلطه جويى آنها بر ديگران ، استعاره آورده است ، واينها