( ريسمان ) را براي أهل بيت ( ع ) استعاره آورده است ، وسبب در لغت نيز به همين معناست ، واين كه امر به مودّت ودوستى آنها شده به دليل قول خداوند متعال است كه فرموده است :
« قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
« 4 » » .
( 30109 - 30091 )
فرموده است : ونقلوا البناء عن رصّ أساسه فبنوه في غير موضعه .
اين گفتار اشاره به اين است كه امر خلافت را از آن حضرت وفرزندانش به ديگران عدول دادند ، بديهي است قطع صله رحم موجب خروج از دايره فضيلت عدالت ، ودچار شدن به رذيلت ظلم است ، همچنين عدم مودّت ودلبستگى به أولى القربى يعنى خويشاوندان پيامبر خدا ( ص ) كوتاهى در تحصيل فضيلتى است كه در ذيل صفت عفّت مندرج است ، ونيز نقل بناى خلافت از محلّى كه خداوند براي آن قرار داده بود ، داخل در صفت زشت وناپسند ظلم مىباشد ، سپس امام ( ع ) اين منحرفان از جادّه عدالت ، وآلودگان به ستم وبيدادگرى را به گونهاى كوتاه وفشرده توصيف مىكند كه : اينها معدن هر خطا وگناهند ، يعنى اين ستم پيشگان براي ارتكاب هر گناهى آمادگى دارند ومهيّاى آن هستند ، وگمان هر خطا وناروا به آنها مىرود ، واژه معادن در جمله معادن كلّ خطيئة استعاره است ، جمله أبواب كلّ ضارب في غمرة نيز به همين معنا ومفاد آن اين است كه : اينان براي هر ناداني كه در طريق گمراهى گام بر مىدارد ، درهاى گشادهاند ، واژه أبواب را براي آنان به اين اعتبار استعاره فرموده كه هر كسى بر اثر تيرگيهاى جهل ، يا به منظور القاى شبهه فتنهاى برپا كند ، ودر اين راه از آنها كمك بخواهد ، آنان همين درها را به روى أو مىگشايند ، وأو را كمك ، ورأى فاسد أو را تحسين مىكنند ، وبا اين كار خود چنين نشان مىدهند كه آنها درهاى رسيدن به مرادند ، وأو براي رسيدن به مقصودش بايد از همين در داخل شود .
( 30122 - 30110 )
فرموده است : قد ماروا في الحيرة .
هامش
( 4 ) سوره شورى ( 42 ) آية ( 23 ) يعنى : ( اى پيامبر ) بگو من از شما هيچ پاداشى بر رسالتم درخواست نمىكنم جز دوست داشتن نزديكانم .