پروردگار ونياز آنها به بخشش وكرم اوست ، نسبت افروختن آتش به درختان براي اين است كه آنها سبب مادّى آن بشمار مىآيند ، هر چند در حقيقت اين عمل از افعال سبب فاعلى قريب شمرده مىشود ، واين كه قدحت له فرموده وآتش روشنايى بخش را به خداوند متعال نسبت داده براي اين است كه أو فاعل اوّل وحقيقي است .
( 27229 - 27224 )
فرموده است : وآتت ، . . . تا آخر .
منظور از كلمات ، أوامر واحكام قدرت پروردگار است كه به لفظ « كن » از آن تعبير فرموده است ، واطلاق كلمات بر آنها استعاره است ، جهت مناسبت اين است كه نفوذ اين احكام كه از مصدر قدرت خدا صادر مىشود ، مانند صدور فرمانهايى است كه از راه زبان وبيان به عهده مأموران گذاشته مىشود ، ومراد از به هم رسيدن ثمرات ، فرمانبردارى آنها از امر « كن » در ظهور ووجود است ، وتعبيرى از جمله « فيكون » مىباشد . وتوفيق ومصونيّت از خطا وگناه بسته به لطف خداوند است .
از اين خطبه است :
وَكِتَابُ اللَّهِ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ - نَاطِقٌ لَا يَعْيَا لِسَانُهُ - وَبَيْتٌ لَا تُهْدَمُ أَرْكَانُهُ - وَعِزٌّ لَا تُهْزَمُ أَعْوَانُهُ ( 27250 - 27232 )
[ ترجمه ]
« كتاب خدا در ميان شماست ، گويندهاى است كه زبانش خسته نمىشود ، وخانه امنى است كه پايههايش فرو نمىريزد ، ونيرويى است كه يارانش شكست نمىخورند » .
[ شرح ]
( 27250 - 27232 ) گويا اين بخش از خطبه در زمينه نكوهش بر ترك أوامر خداوند ومخالفت با احكام اوست ، وظاهرا واو در آغاز كلام براي حال است ، ومانند اين است كه